ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: ۱۲ شهریور ماه سالروز تاسیس فرقه دمکرات آذربایجان را گرامی میداریم
فرقه دموکرات آذربایجان (آذربایجان دمکرات فرقهسی) به رهبری میر جعفر پیشه وری نام حزبی سیاسی است که در ۱۲ شهریور ۱۳۲۴ در تبریز اعلام موجودیت نمود.
این حزب با انتشار بیانیهای ۱۲ مادهای به زبانهای ترکی و فارسی به رهبری و همراهی چندین فعال سیاسی آذربایجانی دیگر تشکیل شد. اختیارات گستردهتر محلی از لحاظ اداری، تدریس زبان ترکی آذربایجانی در مدارس و اصلاحات ارضی و اقتصادی از جمله مهمترین خواستههایی بود که در توضیح اهداف و خواستههای این تشکل جدید سیاسی عنوان شده بود.
فرقه دمکرات آذربایجان در ۲۱ آذر ۱۳۲۴ توانست منطقه آذربایجان را مستقل کند (در چهارچوب ایران) و به هیچ وجه قصد تجزیه نداشتند و فقط خواهان اختیارات بیشتر از مرکز بودند، اما دیکتاتور فاشیستی پهلوی حتی همین را نیز برنتابید و روز ۲۱ آذر ۱۳۲۵ با لشکرکشی به آذربایجان، رهبران، اعضا و سمپاتها و هواداران عادی فرقه را قتل و عام کردند، کتابهای ترکی را سوزاندند و تمامی آثار فرقه را نابود کردند…
اقدامات فرقه دمکرات آذربایجان در این دوره یک ساله (از ۲۱ آذر ۱۳۲۴ تا ۲۱ آذر ۱۳۲۵) :
۱. زنان آذربایجانجنوبی حق رای گرفتند (زودتر از کشور متمدنی چون فرانسه و…)
۲. احداث دانشگاه تبریز، ساختمان بانک ملی تبریز، دانشسرای دختران آذربایجان، صدها مدرسه در شهر و روستاها، سینما و… در سراسر آذربایجان
۳. با اصلاحات ارضی، زمینهای کشاورزی را از دست فئودالها خارج و بین کشاورزان تقسیم نمود.
۴. بهداشت و درمان برای عموم رایگان شد.
۵. اکثر شهرهای آذربایجان آسفالت شدند.
۶. چاپ کتابها به زبان ترکی آذربایجانی و تحصیل به زبان مادری در مدارس آذربایجان
۷. تصویب قانون و بیمه کارگران
۸. مبارزه گسترده با فسادهای اخلاقی و اقتصادی مانند: رشوهگیری، اعتیاد، روسپیگری و…
۹. تجلیل از قهرمانان ملی آذربایجان از جمله ستارخان، خیابانی، باقرخان، حیدرخان، ثقهالاسلام و نامگذاری خیابانها به نام این افراد و همچنین نصب مجسمه آنها
تمامی این اقدامات در بازه یک ساله به انجام رسیده است، زندگی آزاد و مرفه با حمله قشون پهلوی و قتل ۲۵ هزار آذربایجانی و سوزاندن کتابها و… ناگهان به یک کابوس تبدیل شد.
