ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: آذربایجان در صف مقدم مبارزات مدنی، خشونتپرهیز و آزادیخواهانه در ایران قرار دارد؛ جنبشی ریشهدار که با اتکا به اراده ملی، تجربه تاریخی و آموزههای دموکراتیک، مسیر مقاومت مدنی را برگزیده و بهای سنگینی نیز برای این انتخاب پرداخته است. با وجود برخورداری از مشروعیت حقوقی در پرتو اصل تعیین سرنوشت در حقوق بینالملل—که حتی اشکال مسلحانه مقاومت در برابر استعمار (اعم از داخلی و خارجی)، تبعیض و نژادپرستی را نیز مجاز میشمارد—جنبش ملی-مدنی آذربایجان آگاهانه راه خشونتپرهیزی و کنش مدنی را انتخاب کرده است. این رویکرد نهتنها برخاسته از بینش سیاسی فعالان این جریان، بلکه برآمده از بستر تاریخی ملت آذربایجان است؛ ملتی که در دوران مشروطه از پیشگامان مبارزه مسلحانه برای برقراری اصل حاکمیت قانون و عدالت در ایران بود.
با اینحال، حاکمیت در ایران همواره در مواجهه با این جنبش، رویکردی سرکوبگرانه و امنیتی اتخاذ کرده است. بازداشتهای گسترده، محاکمات ناعادلانه، سرکوب تجمعات اعتراضی—از جمله اعتراضات محیطزیستی—محرومیت از حق تحصیل به زبان مادری، ممنوعیتهای شغلی، احکام حبس طولانی مدت، تبعید و ممانعت از فعالیتهای اجتماعی و صنفی، تنها بخشی از ابزارهای فشار علیه فعالان آذربایجانی است. تمامی اقشار جامعه آذربایجان، از اساتید، دانشجویان و معلمان گرفته تا روزنامهنگاران و کنشگران فرهنگی، هدف این فشارها قرار گرفتهاند. در این میان، برخورد با وکلای دادگستری نیز شکلی ویژه یافته است. شمار قابلتوجهی از وکلای منتسب به جنبش ملی-مدنی آذربایجان با ممانعت از تمدید یا صدور پروانه وکالت، محرومیت از اشتغال یا پیگرد قضایی مواجه شدهاند. در حال حاضر، چهار تن از هفت وکیل زندانی در ایران—ابوالفضل رنجبری، طاهر نقوی، ییلماز مهرعلیبیگلو و محمدرضا فقیهی—از میان وکلای آذربایجانی و فعالان این جنبش هستند؛ واقعیتی که بیانگر برخورد هدفمند، ساختاری و سیستماتیک حاکمیت با مبارزات مدنی ملت آذربایجان است.
همزمان با این سرکوب سیاسی و حقوقی، جنبش ملی آذربایجان با بایکوت رسانهای نیز روبروست. رسانهها تحت تأثیر منافع ژئوپلیتیکی (داخلی، منطقهای و بین المللی)، ملاحظات سیاسی یا وابستگی به قدرتهای ذینفوذ، از پوشش واقعگرایانه و منصفانه این جنبش خودداری کردهاند. این سانسور آگاهانه و نادیدهانگاری رسانهای، یکی از دلایل اصلی غیبت این جنبش در روایتهای غالب از مبارزات دموکراتیک در ایران است. با اینوجود، حرکت ملی-مدنی آذربایجان با انسجام، بلوغ سیاسی و گسترش اجتماعی، به مسیر خود ادامه میدهد و بیتردید در آیندهای نهچندان دور، به نیرویی تعیینکننده در مسیر تحقق حق تعیین سرنوشت ملت آذربایجان و دیگر ملتهای تحت ستم در ایران تبدیل خواهد شد.
