ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: وقتی تاریخ را ورق میزنیم و با دقت میکاویم، ظلم و ستم خاندان پهلوی بر ملتهای مختلف در ایران، بهویژه آزربایجانیها، بر کسی پوشیده نیست. رفتارهای نژادپرستانه، کودتاهای ضد دموکراسی و سرکوب آزادیهای ملتها، لکه ننگی بر کارنامه این دوره است.
سیدجعفر پیشهوری که در سال ۱۳۲۴ با آرای ۹۰ درصدی مردم آزربایجان به عنوان نخستوزیر حکومت فرقه دموکرات آزربایجان انتخاب شد و رهبری فرقه را بر عهده گرفت، دولت خودمختار تشکیل داد. اما متأسفانه این حکومت تنها یک سال دوام آورد و سال بعد، در همان روز، یعنی ۲۱ آذر ۱۳۲۵، توسط ارتش رضاشاه پهلوی مورد تهاجم نظامی قرار گرفت و سقوط کرد.
اما وقتی به کارنامه یکساله حکومت ملی آزربایجان نگاه میکنیم، معنای اصلی خدمت به مردم را بهتر درمییابیم. سیدجعفر پیشهوری در روزهای نخست دولتش، تمام خیابانهای تبریز را آسفالت کرد و به شهرهای بزرگ از جمله میانه، سلماس، سراب و… برق کشید. او زبان تورکی آزربایجانی را به عنوان زبان رسمی اعلام کرد و برای نخستین بار دانشگاه تبریز را تأسیس نمود. تمام دانشآموزان و دانشجویان، پس از چند سال، به زبان مادری خود تحصیل کردند. پیشهوری برای نخستین بار در ایران، حتی پیش از انقلاب سفید، سیستم ارباب و رعیت را در آزربایجان از بین برد و حق مالکیت خصوصی را به رسمیت شناخت. اینها تنها بخشی از اقدامات قابلتحسین یکساله حکومت ملی آزربایجان بود.
اما پس از یک سال، مصادف همان روز، ارتش پهلوی با حمله نظامی و لشکرکشی به آزربایجان، حکومت ملی آزربایجان را سرکوب و منحل کرد و دست به کشتار بیرحمانه حدود ۲۵۰۰۰ تن از آزربایجانیها زد. عدهای را تیرباران کردند، برخی را در تنورهای داغ زندهزنده سوزاندند، بعضی را به دار آویختند، به پای عدهای نعل زدند و آنها را مجبور به دویدن کردند و بدینگونه شکنجه دادند. گوش و بینی بعضی را بریدند و آنان را لخت مادرزاد از روستاهایشان بیرون راندند؛ وقایعی که دل هر انسانی را به لرزه درمیآورد.
آنها تنها به کشتار و خونریزی بسنده نکردند، بلکه با سوزاندن و تخریب کتابها و میراث فرهنگی در میدان ساعت تبریز، تهاجم فرهنگی آشکار و بیرحمانهای را رقم زدند.
پس از آن نیز بولوت قاراچورلو، که جرمش تنها سرودن اشعار به زبان تورکی بود، به زندان فرستاده شد.
با این اوصاف، همانگونه که حکومت پهلوی، حکومت ملی آزربایجان را برانداخت، خون همزبانانمان را ریخت و تهاجم فرهنگی انجام داد، هنوز هم عدهای انگشتشمار در آزربایجان طرفدار پهلوی هستند. به آنها باید گفت: ننگ بر شما سلطنتطلبان!
«آلپای قاراداغلی»
