ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: امروز دوشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۴ برابر با ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵، در تقویم فرهنگی جهان به عنوان «روز جهانی خانواده زبان تورکی» گرامی داشته میشود؛ روزی که با تصمیم رسمی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و با هدف پاسداشت میراث زبانی مشترک ملتهای تورک نامگذاری شده است.
نامگذاری ۱۵ دسامبر به این مناسبت، ریشه در یک رویداد تاریخی دارد؛ در سال ۱۸۹۳ میلادی، «ویلهلم تامسن» زبانشناس دانمارکی موفق به رمزگشایی کتیبههای اورخون شد؛ کهنترین اسناد مکتوب زبان تورکی که پیوندهای عمیق و خاستگاه مشترک زبانهای آذربایجانی، ترکی استانبولی، قزاقی، قرقیزی، ترکمنی و ازبکی را آشکار ساخت.
این تصمیم در جریان چهلوسومین کنفرانس عمومی یونسکو که از ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵ در شهر تاریخی سمرقند و با حضور نمایندگان ۱۹۴ کشور جهان برگزار شد، به تصویب رسید. پیشنهاد رسمی این نامگذاری از سوی رئیسجمهور ترکیه ارائه و با حمایت مشترک کشورهای آذربایجان، ترکیه، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان و همراهی بیش از ۲۰ کشور دیگر به تصویب نهایی رسید.
نماینده دائم ترکیه در یونسکو در سخنرانی خود با تأکید بر اینکه «زبانها تنها ابزار ارتباط نیستند، بلکه حافظه تاریخی و روح تمدنها به شمار میروند»، زبانهای تورکی را بازتاب قرنها تاریخ، همزیستی و ارزشهای فرهنگی مشترک ملتهای تورک دانست؛ خانوادهای زبانی که امروز بیش از ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون انسان در گسترهای از آناتولی و قفقاز تا آسیای مرکزی به آن سخن میگویند.
بر اساس قطعنامه رسمی ۴۳C/57، هدف از این نامگذاری، پاسداشت تنوع زبانی و فرهنگی، تقویت همکاریهای منطقهای میان ملتهای تورک و گسترش آگاهی جهانی نسبت به میراث زبانی مشترک عنوان شده است. یونسکو همچنین اعلام کرده اجرای این تصمیم، بار مالی جدیدی بر بودجه این سازمان تحمیل نخواهد کرد.
مطابق برنامه اعلامشده، «روز جهانی خانواده زبان تورکی» هر سال با برگزاری نشستهای علمی، شبهای ادبی، نمایشگاههای فرهنگی و برنامههای هنری در کشورهای عضو و در مقر یونسکو گرامی داشته خواهد شد.
نامگذاری ۱۵ دسامبر به عنوان روز جهانی خانواده زبان تورکی، از سوی فعالان فرهنگی و زبانی، گامی مهم در جهت بهرسمیت شناختن هویت، تاریخ و حقوق فرهنگی ملتهای تورک و نمادی از پیوند تاریخی و تمدنی آذربایجان، آنادولو، آسیای میانه و دیگر مناطق تورکنشین ارزیابی میشود.
