
گادتب: رژیم پهلوی هولوکاست فرهنگی و نژادیِ ۲۶ آذر ۱۳۲۵ را «جشن کتابسوزی» نامگذاری کرده است. حتی نامگذاریشان هم کریه و فاشیستی است. جایی که کتابها را میسوزانند، خیلی راحت انسانها را هم به آتش میکشند. اتفاقاً چند روز قبل از این فاجعه، سی هزار از روشنفکران آزربایجان را اعدام کرده و قتل و عام به راه انداختند. در واقع، این نامگذاری از طرف سلطنتطلبان، سرپوش و مسکّنی برای جنایات پهلوی در حق آزربایجان است. کسانی که فکر میکنند با قتلعام مردم آزربایجان و سوزاندن کتابهای تورکی، دفتر فرهنگ آزربایجان را بستهاند، سخت دراشتباهند. آنها ناخواسته حکومت ملی آزربایجان را در تاریخ جاودانه کردند. کتابسوزی در طول تاریخ یکی از روشهای استعمار ملّتها بوده است.
بایستی این جنایات در مجامع بینالمللی طرح شده و جهانیان را با فجایع حادث شده در این روز سیاه آشنا کرد. در ۲۶ آذر ۱۳۲۵، دهها هزار کتاب تورکی در شهرهای آزربایجان و میدان اصلی شهرها به آتش کشیده شد.
این جنایات ضد انسانی و ضد بشری در دنیا فقط از طرف دشمنان ملتها انجام شده است و در جای دیگر کمتر میشود سراغ اینگونه اعمال ضد انسانی را گرفت. این افراد که ادعای فرهنگ و تمدن دارند ولی برای از بین بردن فرهنگ و زبان دیگر ملیتها کتابهای آنها را به آتش میکشند تا آنها را استعمار کنند و حافظه ملی و تاریخی آنها را از بین ببرند.
البته جنایات فرهنگی به سوراندن کتابها محدود نشد بلکه دانشگاه، تئاتر ملی، سالن موسیقی و موزه نه تنها بسته شدند، بلکه ویران شدند و وسایلشان غارت گردید. مجسمههای ستارخان، باقرخان و خیابانی که در زمان حکومت ملی نصب شده بودند برداشته شدند.
اتفاقات شهر میانه هم فجیع است: «در شهر میانه پس از استقرار ارتش در روز ۲۱ آذر ۱۳۲۵ فقط به فاصله چند روز همه کتابهای تورکی جمعآوری میشوند. شاهدان عینی میگویند مردم از ترس ارتش و خانها کتابها را جمعآوری میکردند و به فرمانداری تحویل میدادند. تا آنکه همان ماه همه کتابها را در «یوخاری چهارراه» جمع نموده و به آتش میکشند…» (سیدصدری، سعید. مروری بر حوادث فرقه دموکرات آزربایجان و حکومت پیشهوری در میانه. انتشارات اعظم. تبریز، ص ١٢١).
دشمن به خوبی می دانست زبان تورکی پرچم هویت ملت آزربایجان است و تا این پرچم زنده و پابرجاست، آزربایجان به مقاومت در برابر اشغال و استعمار ادامه خواهد داد و تسلیم آنان نخواهد شد. ما خاکستر همان کتابها هستیم.
«شاهین مرادی»
ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی