
گادتب: با آغاز مهر و بازگشایی مدارس، میلیونها کودک با شور و شوق راهی مدرسه میشوند؛ جایی برای آموختن، تجربه کردن و رشد در کنار همسالانشان. اما برای کودکان تُرک، کُرد، عرب، بلوچ، لر، گیلک و دیگر گروههای زبانی و فرهنگی، آغاز سال تحصیلی یادآور محرومیتی است که سالهاست ادامه دارد: محرومیت از «حق آموزش به زبان مادری».
اصل ۱۵ قانون اساسی «تدریس ادبیات زبانهای محلی و قومی را در مدارس» در کنار فارسی، «آزاد» اعلام کرده است. بهرغم اینکه اجرای اصل مذکور به منزله آموزش به زبان مادری نیست ولی با گذشت نزدیک به نیم قرن، باز هم اجرای این اصل معطل مانده است.
در کنار این محرومیت، شمار زیادی از کودکان تُرک با چالش دیگری نیز مواجهاند: محرومیت از «نام مادری»
هر ساله شمار زیادی از این کودکان به دلیل مخالفت ثبت احوال با نام ترکیشان، ماهها و یا سالها بیشناسنامه میمانند و از همان آغاز زندگی طعم تلخ تبعیض را میچشند. این مسئله علاوه بر نقض حقوق کودک و نقض حق والدین در انتخاب نام فرزند، در تضاد با اصول برابری، کرامت انسانی و احترام به تنوع فرهنگی کشور است.
بیشناسنامه ماندن کودک، تنها یک مسئله اداری نیست؛ بلکه میتواند دسترسی او به مجموعهای از حقوق و خدمات اساسی، از جمله حق تحصیل و آموزش، را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
از منظر حقوق کودک هم، ماده ۷ کنوانسیون حقوق کودک بر حق کودک برای داشتن نام و ثبت تولد تأکید میکند و ماده ۸ این کنوانسیون، بر حق کودک برای حفظ هویت خود، از جمله نام، تصریح دارد.
در این پست، کمپین #بالامین_آدی اسامی ۱۲ کودک تُرک آذربایجانی را گردآوری کرده که بین یک ماه تا دو سال است بدون شناسنامه ماندهاند. این فهرست، تنها بخشی از موارد موجود است؛ شمار کودکانی که با چنین مشکلی مواجهاند، بسیار بیشتر است اما بسیاری از والدین، به دلایل مختلف، از رسانهای کردن وضعیت کودکانشان خودداری میکنند.
۱-آرکا رزمی ۲ساله (تبریز)
۲-ائلشن عبدالهی ۱ساله (خوی)
٣-تالای مینقی ۱ساله (تبریز)
۴-ائلمان یوسفی ۱۱ماهه (میاندوآب)
۵-اونور خلیلزاده ۹ماهه (تبریز)
۶-برکای ۸ماهه (تبریز)
۷-آنیز عاشقی ۴ماهه (عجبشیر)
۸-ائلین علیار ٣ماهه (بندر شرفخانه)
۹-ائلحان یکتایی ۲ماهه (رباطکریم)
۱٠-علیهان بوستانی ۱ماهه (اورمیه)
۱۱-ائلمان حسینی ۱ماهه (خوی)
۱۲-سئوگی مدبر۱ماهه (میاندوآب)
ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی