سلسله ترک ساجیان، اولین دولت مستقل حاکم بر جغرافیای آذربایجان پس از اسلام

گادتب: بنیانگذار سلسله ساجیان محمد ساج اوغلو از فرماندهان ترک سپاه متوکل بود. او توانست برای اولین بار پس از اسلام سرزمین های تاریخی آزربایجان را از دربند تا زنجان و رود «قزل اوزن» ، در غرب تا قارص و ارض روم و در شرق تا دریای خزر و به پایتختی مراغه تحت حاکمیتی واحد و مستقل قرار دهد.

در سال 901 پس از مرگ محمد ساج اوغلو، برادرش یوسف ساج اوغلو که به تندروی در مقابله با خلافت عباسی مشهور بود، به حاکمیت رسید. دوران حاکمیت یوسف، یکی از درخشان ترین صفحات تاریخ آزربایجان است. بوسف بعد از به حکومت رسیدن پایتختی را از مراغه به اردبیل منتقل کرد. زیرا، از نظر جغرافیایی و در مقایسه با اراضی تاریخی آزربایجان، اردبیل تقریباً در مرکز آزربایجان قرار داشت.

دولت ساجیان با حکمرانی محمد ساج اوغلو و یوسف ساج اوغلو به مدت حدود 62 سال، از سال 879 تا 941 بر آزربایجان حکومت کردند.