
گادتب: منابع تاریخ حکومت کمونیستی چین تاریخ را طوری نشان میدهند که انگار خاقانهای تورک و بخصوص اویغورها را امپراتور چین هر طور که میخواست منصوب و اداره میکرد. با اینحال متن سالنامههای چین خلاف این تاریخسازی را ثابت می کند. اگر خاقان تورک در آن زمان ضعیفتر از امپراتور چین بود و توسط وی منصوب میشد، آیا دلیل دیگری وجود داشت که کل امپراتوری چین از اویغورها بترسد؟
بعنوان مثال ماجرایی از همین سالنامهها را میآوریم: در سال ۷۷۴ یکی از اویغورها که در کاخ مهمانان خارجی اقامت داشت یک چینی را کشت. افسران چین او را بازداشت کردند اما امپراتور جرات نکرد او را مجازات کند و آزادش کرد. همچنین در سپتامبر ۷۷۵، دوباره یک تورکِ اویغور سربازی چینی را در بازار با چاقو زخمی کرد. وی را زندانی کردند و خواستار مجازاتش شدند. خان اویغورها با شنیدن این حادثه از محل اقامت خود خارج شد و به زندان مورد نظر حمله کرد و نگهبانان را کشت و زندانی را آزاد کرد. ولی با اینحال باز امپراطور چین جرات نکرد با اویغورها به مقابله برخیزد.
بر اساس منابع تاریخی در آن دوران اویغورها چینیها را تحقیر میکردند و قوانینی که امپراطور چین وضع کرده بود را نادیده میگرفتند. زیرا چینیها را از هر جهت پایینتر از خود میدیدند و از طرفی تورکها را حاکمان جهان میدانستند.
منبع: اویغورلار
“حوسئین تکین اوغلو”
ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی