دکتر توحید ملک زاده: تلاش انگلیس برای تشکیل سازمان نظامی انگلیسی در آذربایجان در اواخر جنگ جهانی اول

گادتب: پس از پایان جنگ جهانی اول تلاش دول متفق برای استمرار اشغال آذربایجان ادامه داشت ولی شکست نیروهای جیلوها مرکب از ارامنه وآشوری ها در غرب آذربایجان کار را به بن بست کشاند. لذا دولت انگلیس تصمیم گرفت « سازمانی در آذربایجان بدهند و عده ای از افسران مدرسه مشیرالدوله برای این سازمان جدید در نظر گرفته شد ولی بعدا این فکر به کلی تغییر کرد زیرا پس از آنکه در قزوین با رضاخان و سیدضیاءالدین بندو بستی شد از این سازمان ها به کلی صرفنظر شد» و تمام انرژی انگلیس صرف تحکیم رضاخانی شد تا بتواند با انقراض قاجاریه با عنوان رضاشاه به سلطنت بپردازد.(خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا، به کوشش کامبیز رزم آرا و سپهبد حاجعلی رزم¬آرا، نشر شیرازه چاپ اول 1382، ص: 26)

شدت تبلیغات انگلیسی ها در میان حتی ترکها بقدری بود که سرکردگان آنها نیز بدون توجه به تبار ترکی خود تبار غیر ترکان را « تبار پاک ایرانی» بنامند و افسوس بخورند که هم رضاشاه و هم پسرش محمدرضا که دارای نژاد پاکی هستند در غربت جان دهند.. مانند نوشته های این سرتیپ ارتش:

« جای بسی تاسف است که پس از قرنها سلطنت و حکومت عرب  و تاتار و ترک بر ایران، دو پادشاه از تبار پاک ایرانی بر تخت سلطنت نشستند و با خواری و زاری به غربت رفتند و در غربت جان سپردند.» ( یادواره¬های یک بچه قزاق: خاطرات سرتیپ آیرملو، با مقدمه و ویرایش خسرو معتضد، انتشارات البرز، تهران پاییز 1388، ص: 291 )