امیرعلی قزلی: درباره آهنگ معروف ریحان چه می‌دانید؟

‌گادتب: سال‌های ۱۲۹۰ شمسی در یکی‌ از روستاهای شهرستان خاچماز جمهوری آزربایجان مراسم عروسی برپا بوده و این عروسی با حمله داشناک‌های ارمنی تبدیل به عزا می‌شود. داشناک‌ها داماد را می‌کشند ولی‌ عروس‌ از دستشان فرار می‌کند و به کوه‌های خاچماز پناه می‌برد.

عروس که اسمش «ریحان» بوده است و اکثر اعضای خانواده‌اش و شوهرش قتل عام ‌شده بودند تصمیم به گرفتن انتقام می کند. چندین ماه در‌ کوه‌ها سر می‌کند و از روستاهای اطراف کمک می‌خواهد، جوانان ‌زیادی به او می‌پیوندند و بعد یک سال به روستایی که داشناک‌ها آنجا قتل عام کرده بودند حمله کرده و انتقام عشقش و خانواده خود را از داشناک‌های ارمنی می‌گیرد.

این اتفاق زمانی می‌افتد که جمهوری آزربایجان شکست خورده و ارمنی‌ها به کمک روس‌های مجدد به اراضی آزربایجان حمله ور می‌شدند. ریحان چند سال مبارزه می‌کند ولی نهایتا دستگیر می‌شود و در دادگاه باکو که دست روس‌ها بود به او حکم تیرباران ‌می‌دهند ولی برای جلوگیری از خشم مردم تورک اورا به اوکراین تبعید می‌کنند و او را مجبور به تغییر نام خود می‌کنند.

ریحان تا آخر عمرش در کلیسایی کار نظافت انجام می‌دهد و حق خروج از آنجا را نداشت. سال ۱۳۳۷ «فیکرت امیراو» آهنگی را به یاد ریحان می‌نوسید و خواننده‌های سرشناس آزربایجان آن را اجرا می‌کنند. سال ۴۲ فیلمی در تورکیه به اسم «داغلار قیزی ریحان» تولید می‌شود که این آهنگ ‌هم در آن اجرا می‌شود.

منبع: روزنامه مدنیت جمهوری آزربایجان