گادتب: به گزارش مرکز خبر گادتب به نقل از بایداق، ترک های آذربایجان جنوبی مانند سایر جمعیتهای اتنیکی کشور در معرض تضییع نظاممند حقوق پایهای قرار دارند، هر چند این تبعیض در مورد آنها کمتر شکل مذهبی دارد و عمدتا بر مباحث فرهنگی و هویتی استوار است.
برای درک بهتر از روند برخورد با فعالین این خطه از کشور، مرکز آمار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران به بررسی آمار و روند برخورد با آنان از ابتدای سال جاری تاکنون پرداخته است. این آمار میتواند تلنگری باشد بر وجود برخورد سیستماتیک با افرادی که علیرغم اینکه ارتکاب به خشونتی را در کارنامه خود ندارند اما از حق آزادی اندیشه و بیان محروم ماندهاند. بر اساس این آمار، از ابتدای امسال بازداشت دستکم ۱۲۳ تن از فعالان ترک، ضرب و شتم دستکم ۲۵ نفر از آنان در حین یا پس از بازداشت، محکومیت ۲۰ تن به ۱۲ سال و ۴ ماه حبس و ۳۳۰ ضربه شلاق علاوه بر جزای نقدی، احضار دستکم ۱۰ نفر به مراجع قضایی و ممانعت از برگزاری ۳ مراسم مختلف گزارش شده است.
به نقل از خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، فعالان ترک (آذربایجانی) بطور سیستماتیک با فشار و برخورد نهادهای قضایی و امنیتی روبرو هستند.
این افراد که عمدتا بصورت مستقل در زمینه های فرهنگی و هویتی فعالیت دارند برای طرح مطالبات خود از روش های غیر خشونت آمیز استفاده میکنند با این حال همچنان فعالیت های آنها توسط دستگاههای امنیتی تحمل نمیشود.
از ابتدای سال جاری تا کنون (بیش از ۸ ماه) نیروهای امنیتی و انتظامی دست کم در سه مورد از برگزاری مراسم یا تجمع این افراد جلوگیری کرده اند. تعداد زیادی از این فعالان در حاشیه برخورد با این تجمعات که به تجمع قلعه بابکبعنوان برجسته ترین آن میتوان اشاره کرد بازداشت شدند.
بنا بر گزارش مرکز آمار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، از ابتدای سال جاری تاکنون دستکم ۱۲۳ تن از فعالان ترک (آذربایجانی) مجموعا ۱۳۷ بار توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده اند (برخی افراد بیش از یکبار بازداشت شده اند)، گزارش شده است در زمان یا طول مدت بازداشت دست کم ۲۵ تن از این افراد ضرب و شتم شده اند. ۲ تن از این افراد در ارتباط با احکام صادره قبلی بازداشت و جهت تحمل حبس راهی زندان شدهاند.
در این بازه زمانی ۱۰ فعال ترک (آذربایجانی) نیز به نامهای جعفر رستمیراد، جواد احمدی یئکان، عباس لسانی،مختار ابراهیمی، بابک کیومرثی، سعید سلطانی، اولدوز قاسمی، رحمان قاسمی، محمدهادی عباس زاده و محمد خاکپور به بهانههای مختلف به مراجع قضایی و امنیتی احضار شدند.
صدور احکام حبس، شلاق و جزای نقدی
در کنار همه اشکال فشار و آزار، از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۰ تن از این فعالان به حکم دستگاه قضایی مجموعا به ۱۲ سال و ۴ ماه حبس و ۳۳۰ ضربه شلاق و پرداخت جزای نقدی محکوم شدهاند.
طی احکام صادره در این بازه زمانی حسین علیمحمدی الوار به سه سال حبس تعزیری، اولدوز قاسمی به یک سال حبس تعزیری، سید جمال موسوینژاد به یک سال حبس تعزیری، کیومرث اسلامی به یک سال حبس تعزیری، ابراهیم نوری به ۱۰ ماه حبس تعزیری، اکبر ابولزاده به ۱۰ ماه حبس تعزیری، سهند معالی به ۱۰ ماه حبس تعزیری، حامد الهوردیپور به ۷ ماه حبس تعزیری، مرتضی شکری به ۷ ماه حبس تعزیری، اسرافیل فتح الهزاده به ۷ ماه حبس تعزیری، سلیمان کاظمی به ۷ ماه حبس تعزیری، بیتالله برزگر به ۲۱ میلیون ریال جزای نقدی بدل از ۴ ماه حبس تعزیری و ۷۰ ضربه شلاق، سینا قربانی ارشادی به ۲۱ میلیون ریال جزای نقدی بدل از ۴ ماه حبس تعزیری و ۷۰ ضربه شلاق، سیامک قارداشی به ۲۱ میلیون ریال جزای نقدی بدل از ۴ ماه حبس تعزیری و ۷۰ ضربه شلاق، مرتضی پروین به پرداخت جزای نقدی بدل از ۴ ماه حبس و ۴۰ ضربه شلاق، میلاد اکبری به پرداخت جزای نقدی بدل از ۴ ماه حبس و ۴۰ ضربه شلاق، اکبر جهانگیری به پرداخت جزای نقدی بدل از ۴ ماه حبس و ۴۰ ضربه شلاق، یاسین ارفعی به ۶ ماه حبس تعلیقی، مهدی قمری به ۶ ماه حبس تعلیقی و بهنام نورمحمدی (نادارلی) به ۶ ماه حبس تعلیقی محکوم شدهاند.
ممانعت از برگزاری مراسمهای که فعالین ترک (آذربایجانی) در آنها به طرح مطالبات خود می پردازند
بسیاری از بازداشتشدگان مورد اشاره این گزارش در سال جاری به بهانه شرکت در مراسمات و یادبودهای محلی و منطقه ای دستگیر شدهاند.
بنا بر گزارشات مستند شده، از ابتدای سال جاری نیروهای امنیتی به روشهای مختلف مانع از برگزاری عادی ۳ مراسم شده و یا با بازداشت افراد سعی در ممانعت از برگزاری این مراسمات داشتهاند.
تجمعات سالانه قلعه بابک
در اواسط تیرماه سال جاری بیش از ۸۰ تن از فعالان ترک (آذربایجانی) در شهرهای مختلف استانهای آذربایجان شرقی و غربی و اردبیل توسط ماموران اداره اطلاعات بازداشت شدند. این بازداشتها قسمتی از تلاش دستگاه امنیتی جهت عدم برگزاری تجمعات سالانه “قلعه بابک” بوده است.
گفته میشود پیش از برگزاری مراسم در مسیرهای مختلف منتهی به شهر کلیبر و قلعه بابک، ایستهای بازرسی متعددی از سوی ارگانهای امنیتی ایجاد شده و تلاش شده بود از حضور فعالان و مردم در قلعه بابک جلوگیری شود.
قلعهبابک یا دژ بابک، بنا شده در بالای کوهی به بلندای ۲۳۰۰ متر، نزدیک به سه کیلومتری شهر کلیبر، در زمان ساسانیان ساخته شده ولی نام خود را از نام بابک خرمدین، رهبر مبارزان با خلفای عباسی در سال ۸۹۳ میلادی، گرفتهاست.
در طی سالهای اخیر، بطور منظم فعالان ترک (آذربایجانی) با حضور در تجمعاتی سالانه در این محل به طرح مطالبات خود می پردازند.
مراسم شعرخوانی و سخنرانی در کوه سبلان
بامداد روز جمعه ۱۹ مرداد ۹۷ نیروهای امنیتی مشگین شهر با حمله به کمپی در پناهگاه کوه سبلان، شماری از فعالان ترک (آذربایجانی) را بازداشت و به بازداشتگاه شهر لاهرود از توابع مشگین شهر منتقل کردند.
این فعالان که قصد صعود به کوه سبلان را داشتند، شب پنجشنبه پس از ایجاد کمپ در پناهگاه این کوه به همراه دیگر کوهنوردان اقدام به برپایی مراسم شعرخوانی و سخنرانی کرده که توسط ماموران امنیتی بازداشت شدند.
مراسم سالگرد درگذشت غلامرضا امانی، فعال سرشناس ترک
یروهای امنیتی در تاریخ ۳ آبانماه ۹۷ روز پیش از مراسم سالگرد غلامرضا امانی طی تماس تلفنی به همسر آقای امانی گفته بودند مراسم مذکور نباید برگزار شود. در پی مخالفت وی و برگزاری مراسم مذکور نیروهای امنیتی پس از حضور در محل تعدادی از فعالین ترک( آذربایجانی) را در مراسم بازداشت کردند.
علاوه بر سه فعال ترک (آذربایجانی) به نامهای سجاد افروزیان، ابراهیم رنجبر و سعدالله ساسانی که در پی شرکت در مراسم مذکور در مقابل آرامستان مارالان تبریز توسط نیروهای امنیتی این شهر بازداشت شده بودند، پیش از مراسم نیز در روز چهارشنبه ۲ آبانماه نیروهای امنیتی، “آراز” فرزند ۱۲ ساله غلامرضا امانی و “امیر امانی” فرزند برادر آقای امانی را بازداشتکرده و تا پایان مراسم نگهداشتند.
لازم به توضیح است مهندس غلامرضا امانی از فعالین سرشناس ترک در ۲ آبان ماه ۱۳۸۷ به همراه دو برادر خود در یک تصادف جاده ای جان باخت. بخشی از افکار عمومی این مرگ را مشکوک خوانده و آن را نوعی “قتل سازمان یافته” خواندند بر همین اساس در تمام یک دهه اخیر مراسمات سالگرد فوت وی با تنش های امنیتی همراه بوده است.
لازم به یادآوری است موارد ذکر شده در این گزارش مربوط به ابتدای سال جاری تاکنون بوده و شامل بازداشتها، محکومیتها و سایر فشارهای قضایی و امنیتی مربوط به سالهای گذشته که بر فعالین ترک (آذربایجانی) اعمال شده نیست.
هرانا طی سالهای گذشته نیز در گزارشهای مختلف به بررسی موردی فشارهای قضایی و امنیتی بر روی فعالان ترک پرداخته است.
همانطور که اشاره شد از ابتدای سال جاری تاکنون دست کم ۱۲۳ شهروند به دلیل فعالیت های مسالمت آمیز خود در مناطق مختلف بخصوص شمال غرب کشور بازداشت شده اند، اسامی این افراد به همراه زمان بازداشت آنان به روایت مرکز آمار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران به شرح ادامه می آید:
۱- مهدی قمری بینیسلی – ۲ فروردینماه ۹۷
۲- اولدوز قاسمی – ۵ خردادماه، ۱۷ تیرماه و ۱۴ شهریورماه ۹۷
۳- محمد محمودی – ۵ خردادماه ۹۷
۴- ناصر احمدی – ۵ خردادماه ۹۷
۵- مرتضی محمدی – ۵ خردادماه و ۱۷ تیرماه ۹۷
۶- واحد بسطامی – ۵ خردادماه ۹۷
۷- محمد قنبرزاده – ۵ خردادماه ۹۷
۸- مرتضی صفری – ۵ خردادماه ۹۷
۹- امیر ستاری – ۵ خردادماه ۹۷
۱۰- جواد احمدی یئکان – ۵ خردادماه و ۱۷ تیرماه و ۲۸ آبانماه ۹۷
۱۱- بابک سیامی – ۵ خردادماه ۹۷
۱۲- علی خجسته – ۵ خردادماه ۹۷
۱۳- رسول سلحشور – ۵ خردادماه ۹۷
۱۴- اکبر آزاد – ۴ تیرماه ۹۷
۱۵- حسن راشدی – ۴ تیرماه ۹۷
۱۶- بهنام شیخی – ۴ تیرماه ۹۷
۱۷- خدیجه (توران) هژبری – ۴ تیرماه ۹۷
۱۸- بهرام زمان – ۴ تیرماه ۹۷
۱۹- اسماعیل فخیمی – ۱۱ تیرماه ۹۷ (جهت تحمل ۴ ماه حبس)
۲۰- ابراهیم نوری ساکن تهران – ۱۷ تیرماه ۹۷ (از تاریخ ۷ شهریور ۹۷ جهت تحمل ۶ ماه حبس)
۲۱- ابوالفضل کرامتی، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۲۲- ابولفضل بیدخت – ۱۷ تیرماه ۹۷
۲۳- احد آلویی، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۲۴- اکبر عباسزاده، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۲۵- امیر هاشمزاده – ۱۷ تیرماه ۹۷
۲۶- ایرج شیرزاد، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۲۷- آیدین ذاکری، ساکن مشگینشهر – ۱۷ تیرماه و ۱۹ مردادماه ۹۷
۲۸- بهراد خدایاری، ساکن مراغه – ۱۷ تیرماه ۹۷
۲۹- پرویز کاری – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۰- توحید امیر امینی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه و ۱۹ مردادماه ۹۷
۳۱- جعفر رستمیراد، ساکن تهران – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۲- میلاد اکبری، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۳- حجت فکری، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۴- حمید ادیب شفیق، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۵- حمید قوتی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۶- داود عظیمزاده، ساکن مراغه – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۷- رحمان قاسمی – ۱۷ تیرماه و ۷
آبانماه ۹۷
۳۸- رحیم ساسانی، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۳۹ – رحیم علیرضایی – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۰- رحیم غلامی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۱- رحیم نوروزی – ۱۷ تیرماه و ۱۹ مردادماه ۹۷
۴۲- سالار افشاری – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۳- سجاد جولانی، ساکن تهران – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۴- سجاد شهیری، ساکن نقده – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۵- سجاد صدقی، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۶- سعدالله ساسانی، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه و ۴ آبانماه ۹۷
۴۷- سعید سینه دار، ساکن مشگینشهر – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۸- سعید صادقیفر ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۴۹- سعید کریمی، ساکن نقده – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۰- سلیمان کاظمی، ساکن اهر – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۱- سهند معالی، ساکن سراب – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۲- سید موسی ضیاگرگری – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۳- سینا ارشادی ساکن مشگینشهر – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۴- شاهین اسماعیلپور، ساکن مشگینشهر – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۵- عباس ارشادیفر ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۶- عباس خدایاری، ساکن خلخال – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۷- عباس لسانی – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۸- عباس نیکروان، ساکن سلماس – ۱۷ تیرماه ۹۷
۵۹- عبدالله هوشمند، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۰- عسگر اکبرزاده، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۱- علی (آیت) خیرجو، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۲- علی جولانی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۳- علی روحبخش، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۴- علی واثقی ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۵- غلام قلیزاده – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۶- فرج نوری، ساکن اهر – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۷- فرهاد جدی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۸- فیروز معینی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۶۹- قاسم محمودی، ساکن کلیبر – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۰- کیومرث اسلامی، ساکن مغان – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۱- مجتبی عبدلی، ساکن بستان آباد – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۲- محرم کریمی – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۳- محسن اسماعیلی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۴- محمد آزاد، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۵- محمد جولانی – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۶- محمد خاکپور، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۷- محمد مردی، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۸- محمود محمودی، ساکن کلیبر – ۱۷ تیرماه ۹۷
۷۹- مرتضی پروین، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه و ۱۸ مهرماه ۹۷
۸۰- مرتضی مرادپور، ساکن تبریز – ۱۷ تیرماه ۹۷
۸۱- مرتضی یزدانی، ساکن ارومیه – ۱۷ تیرماه ۹۷
۸۲- مهدی دوستدار، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۸۳- مهدی گلابی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۸۴- مهدی هوشمند، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه و۱۹ مردادماه ۹۷
۸۵- میثم جولانی، ساکن اردبیل – ۱۷ تیرماه ۹۷
۸۶- یوسف کاری – ۱۷ تیرماه و ۱۹ مردادماه ۹۷
۸۷- صالح پیچگانلو – ۱۹ مردادماه ۹۷
۸۸- رضا ابراهیمی – ۱۹ مردادماه ۹۷
۸۹- مجتبی پروین – ۱۹ مردادماه و ۱۷ مهرماه ۹۷
۹۰- مصطفی پروین – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۱- بابک نیکزاد – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۲- یونس شکری – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۳- جواد شکری – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۴- حسین ساوالان – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۵- محمد قوهوم زاده – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۶- رسول قوهوم زاده – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۷- ائلمان محمد پور – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۸- آی سودا محمدپور – ۱۹ مردادماه ۹۷
۹۹- احمد محمدپور – ۱۹ مردادماه ۹۷
۱۰۰- سید جمال موسوینژاد – ۴ شهریور ۹۷ (جهت تحمل یک سال حبس)
۱۰۱- محمد عبدالمحمدزاده نمرور – ۲۰ مهرماه ۹۷
۱۰۲- نسیم صادقی – ۳۰ مهرماه ۹۷
۱۰۳- سجاد افروزیان – ۴ آبانماه ۹۷
۱۰۴- ابراهیم رنجبر – ۴ آبانماه ۹۷
۱۰۵- حکیمه احمدی – ۴ آبانماه ۹۷
۱۰۶- محرم کامرانی – ۴ آبانماه ۹۷
۱۰۷- رضا زارعی – ۶ آبانماه ۹۷
۱۰۸- آراز امانی، ۱۲ ساله فرزند غلامرضا امانی – ۶ آبانماه ۹۷
۱۰۹- امیر امانی – ۶ آبانماه ۹۷
۱۱۰- ابوالفضل فکوری آذربایجانی – ۷ آبانماه ۹۷
۱۱۱- غلامرضا رشیدی – ۱۱ آبانماه ۹۷
۱۱۲- حبیب ساسانیان – ۱۷ آبانماه ۹۷
۱۱۳- محرم ولیپور (خوشنام) – ۱۹ آبانماه ۹۷
۱۱۴- وحید نجفی – ۲۸ آبانماه ۹۷
لازم به ذکر است ۹ فعال ترک (آذربایجانی) دیگر در گردهمایی تیرماه قلعه بابک بازداشت شدهاند که هویتشان تاکنون احراز نشده است.
لازم به تاکید مجدد است اسامی مذکور صرفا مربوط به احضار و بازداشتهای صورت گرفته از ابتدای سال ۹۷ تاکنون بوده و شامل فعالانی که در سالیان گذشته بازداشت شده و یا در حال تحمل حبس هستند نمیشود .