ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: آبیش خاتون سالغور (١٢٨٧-١٢۶٣ ميلادي)آبيش (آبش، اِبش، آبه ش) خاتين از زنان فرمانروا و مقتدر قاراخيتای , از طائفه تركی سالغور، از نسل حکام قوتلوق (قتلغ)، آخرين حاكم سلسله تركی سالغوری و يا اتابكان فارس – كرمان (١٢٨٧-١١۴٧).
وی در فاصله سالهای ١٢٨٧-١٢۶٣ بر منطقه فارس با عنوان ملكه دولت تركی سالغوریان به مدت 22 سال حكومت كرده است.
او متولد #شيراز – فارس بوده و در محله #چرنداب تبريز- آزربايجان فوت نموده است.
#آبيش_خاتين، دختر سعد دوم و بي بی خاتين (از دختران تركان خاتين ملكه كرمان) و برادرزاده پادشاه خاتين كه بين سالهای ١٢٩۵-١٢٩١ بر #كرمان حكم ميراند بودּ.
مادربزرگش یاقوت ترکان یکی از چهار دختر باراق حاجب، مؤسس سلسله تركي قاراختائيان كرمان- فارسستان بود.
وی در سال ١٢۶۴ به اورد و در #تبريز فراخوانده شد و به امر خاقان با #منگو تيمور (تاش مٶنگكه) پسر هٶله گو (#هلاكو) خان امپراتور ترك- مغول ازدواج كردּ (كوردوجين و آلقانچي دو دختر حاصل اين ازدواجند).
هنگامي كه همسر او به عنوان والي به فارس فرستاده شد،آبيش خاتين در اوردوي خاقان نگهداشته شد اما در سال١٢٨٣ ايلخان جديد احمد تگودار همسر وي را به مركز خوانده و آبيش خاتين را به اتابكي فارس و حكومت آن مملكت گمارد. با به سلطنت رسیدن آبيش خاتين استانهای فارس و كرمان امروزین رسما ضميمه حكومت توركی ايلخانان گرديد.
آبيش خاتين بنام خود در مساجد خطبه خواند و به ضرب سكه اقدام نمودּ مشكلات اقتصادي ناشي از اصرافهای مالی آبيش خاتين كه مصادف با خشكسالي در فارس نيز بود،باعث شد كه ايلخان، حكومت فارس را به فردي به نام سيدعمادالدين بسپارد.
رنجش آبش خاتين از اين موضوع و بدگويي هاي ديگران باعث شد كه خاتين او را به قتل برساند. وقتي گزارش امر به ارغون رسيد او آبيش خاتين را به اورداي خود در تبريز خواست و او را محاكمه كرد.آبيش خاتين به پرداخت ديه اي سنگين براي قتلهايي كه مرتكب شده بود، محكوم شد و تا پايان عمر از رفتن به شيراز محروم گرديد. او در تبريز درگذشت و به آداب مغولان دفن شد. بعدها جسد او توسط دخترش كوردوجين خاتين به شيراز منتقل گرديد و در رباط آبيش خاتين در جنوب شرقي شيراز، و يا به قولي در مسجد مادرشاهي به خاك سپرده شد. پس از مرگ آبيش خاتين دولت تركی سالغوريان توسط امراي مغول منقرض شد. او توسط شاعران بسياري از جمله #سعدی و عبداله بن فضل اله مدح شده است.
