ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: رودخانه «قرهسو» که از کوههای شهرستان نمین سرچشمه گرفته و از شهرستانهای اردبیل و مشگینشهر عبور میکند، به محل اصلی دفع پسابهای شهری و صنعتی تبدیل شده است. آلودگی این رودخانه بهطور مستقیم سلامت ساکنان اطراف آن را تهدید میکند.
به گزارش “صفحه اطلاعرسانی عباس لسانی”، رودخانه «قرهسو» منبع اصلی آب کشاورزی تعدادی از روستاهای استان اردبیل و سد ساوالان است که به واسطه پسابهای شهرک صنعتی فاز ۲ اردبیل و رهاسازی فاضلاب شهری در آن، بهشدت آلوده شده است. تصاویر و ویدئوهای ارسالی به صفحه مذکور نشاندهنده کاهش شدید سطح آب رودخانه و آلودگی گسترده آن است.
حامد تبریزیان، فعال محیطزیست، در مصاحبهای که در اردیبهشت سال جاری با خبرگزاری عصر ایران داشته است، از سرریز شدن پساب تصفیهخانه اردبیل به رودخانه قرهسو خبر داده است. به گفته این فعال محیطزیست، تصفیهخانه اردبیل پاسخگوی جمعیت شهر اردبیل نیست و پساب این تصفیهخانه بههمراه پساب شهرک صنعتی فاز ۲ اردبیل به رودخانه قرهسو میریزد. علاوه بر این، تخلیه مستقیم فاضلاب شهری توسط برخی خودروهای تخلیه چاه، در نبود نظارت و کمکاری ارگانهای مسئول، منبع دیگر آلودگی این رودخانه است.
آلودگی رودخانه «قرهسو» بارها صدای اعتراض ساکنان مسیر رودخانه و فعالان محیطزیست را درآورده است. در سال ۱۴۰۲، قاسمپور، رئیس وقت اداره محیطزیست استان اردبیل، به ساکنان روستاهای یئزنهآباد، علیبولاغی و آخماز (که در راستای سیاستهای آسیمیلاسیون زبانی به دولتآباد تغییر نام یافته است) وعده داده بود که «در کوتاهترین زمان جلوی ورودی تخلیه فاضلاب شهری و صنعتی به قرهسو گرفته شده و امکان پاکسازی و بهسازی این رودخانه فراهم میشود.» وعدهای که تاکنون عملی نشده است.
آب این رودخانه منبع اصلی تأمین آب کشاورزی روستاهایی است که در مسیر آن قرار دارند. همچنین سد ساوالان که بر روی این رودخانه احداث شده است، با هدف تأمین آب کشاورزی برای پنج هزار و ششصد هکتار از اراضی دیم منطقه ساخته شده است؛ مزارعی که با آب آلوده آبیاری میشوند و محصولاتی آلوده را روانه بازار مصرف میکنند. اگرچه تاکنون تحقیق جامع و کاملی درباره ارتباط بیماریهای مختلف با آلودگی منابع آبی در استان اردبیل انجام نشده است، اما شیوع گسترده برخی بیماریهای خاص، از جمله سرطان دستگاه گوارش، در استان اردبیل دستکم باید هشداری جدی برای مسئولان باشد تا منابع آلودهکننده مواد غذایی را پاکسازی کنند.
آلودگی رودخانه «قرهسو» حیاتوحش رودخانه و محیط اطراف آن را نیز تحت تأثیر قرار داده است. رودخانه «قرهسو»، همچون «بالیقلیچای»، محل زیست گونههای متعددی از ماهی و سایر جانوران بود که امروزه تنها در برخی حوضچههای جداافتاده از رودخانه میتوان تعداد اندکی ماهی مشاهده کرد. به علت از بین رفتن منابع غذایی، بسیاری از پرندگان مهاجر ماهیخوار که سالانه در این رودخانه اطراق میکردند، دیگر مشاهده نمیشوند. همچنین جمعیت جانوران خشکیزی که در اطراف رودخانه زندگی میکردند، بهشدت کاهش یافته است.
به گفته معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل در سال ۱۴۰۳، ارتقای تصفیهخانه، تکمیل شبکه و خط انتقال آن در اردبیل به ۱٫۸ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد. این در حالی است که با وجود ارتباط مستقیم سرنوشت قرهسو با جان و سلامت مردم استان اردبیل، این اعتبار تأمین نشده است. در مقابل، طرح انتقال آب به اصفهان بیش از صد و پنجاه هزار میلیارد تومان هزینه داشته و طرحهای مشابهی نیز برای انتقال آب به کرمان، یزد و خراسان رضوی در دست احداث است. بهوضوح سلامت مردم آذربایجان در نزد مسئولان از اهمیت کمتری نسبت به توسعه اقتصادی مناطق مرکزی و فارسنشین برخوردار است.
