ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: ۲۱ دسامبر روز «عید ناردوغان» است که سابقه هزاران ساله در میان تورکها دارد. لفظ ناردوغان در حال حاضر در تورکیستان برای انقلاب زمستانی (قیش گوندؤنومو) بکار میرود. انقلاب زمستانی در ستارهشناسی لحظهای است که خورشید از دید ناظر زمینی در بیشترین فاصله زاویهای با صفحه استوا در آنسوی نیمکره شمالی-جنوبی ناظر قرار دارد. «نار» در زبان تورکی باستان (و مغولی) به معنی خورشید میباشد. این عید در میان تورکهای منطقه ایدیل اورال (تاتار ائلی، باشقیر ائلی، چوواش ائلی و…)، سیبری و تورکستان با نامهایی چون کویاش توغا (گونش دوغان)، ناردوقان، ماردوقان، نارتاوان، نارتوکان، ناردوان و در بین تورکهای خاورمیانه و قفقاز با نام چیلله و… معروف است.
تورکها در این عید اقدام به تزیین درخت کاج کرده و به آن «درخت حیات» میگفتند. این مراسم صدها سال بعد از طرف اروپاییها اخذ و تا زمان حاضر نیز با عنوان نوئل (تولد عیسی) و با تزیین درخت کاج جشن گرفته میشود. بابا نوئل هم که سمبل این مراسم است، از فرهنگ تورک اخذ گردیده است. زیرا صدها سال قبل از ظهور حضرت عیسی، آیاز آتا در میان تورکها وجود داشت.
در میتولوژی تورک آیاز آتا در زمستان سرد ظاهر شده، به گرسنگان و بیکسان کمک کرده و آنها را شاد مینمود. همچنین بنا به اعتقاد تورکان باستان درست در مرکز زمین یک درخت کاج وجود داشت که به آن درخت حیات میگفتند. آثار این اعتقاد هنوز هم در نقوش متعلق به فرش، کلیم و… به چشم میخورد.
