
گادتب: کلمه اکوساید (بوم کشی) نخستین بار سال ۱۹۷۰ در «کنفرانس جنگ و مسئولیت ملی» در واشنگتن ثبتشده است و اشاره به تخریب محیطزیست در حین جنگ ویتنام دارد. در مارس ۲۰۱۰، پولی هیگینز (حقوقدان زیستمحیطی) پیشنهاد افزودن اصلاحیهای به اساسنامه رم مبنی بر اینکه «اکوساید» بهعنوان پنجمین مصداق جنایت علیه صلح به جهت حقوقی به رسمیت شناخته شود را به سازمان ملل ارائه داد. اساسنامه رم در حال حاضر نسلکشی، جنایات علیه بشریت، جنایت جنگی و جنایت تجاوز را چهار جنایت علیه صلح شناسایی کرده است. قابلتوجه است که این چهار جنایت همگی بر قربانیان انسانی اثر میگذارند.
در اواخر نوامبر ۲۰۲۰، هیئتی مستقل از حقوقدانان بینالمللی از طرف بنیاد Stop Ecocide شروع به تهیه پیشنویس قانونی پیشنهادی برای جرمانگاری اکوساید کرد. در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۱، این هیئت نتیجه کار خود را در قالب تعریف اکوساید منتشر کرد: اقدامات غیرقانونی بیمحابا خواه توسط عامل انسانی یا سایر عوامل با علم بهاحتمال بروز خسارت شدید، گسترده و چشمگیر در کوتاهمدت یا درازمدت علیه محیطزیست که زندگی ساکنان آن قلمرو را بهطور شدید مختل سازد.
با تعاریف فوق آیا خشک شدن دریاچه اورمیه مصداق اکو ساید است؟!
اقدامات منجر به خشک شدن دریاچه
احداث سدهای متعدد بر روی حوضه آبریز #دریاچه_اورمیه، گسترش بیرویه، نامتعارف و غیرعلمی کشاورزی با اتکا به کاشت محصولات آببر، برهم زدن جریان طبیعی آب در داخل دریاچه با احداث پل میانگذر، عدم ارائه برنامههای علمی و عملی با ضمانت اجرایی برای جلوگیری از خشک شدن دریاچه و …
تبعات خشک شدن دریاچه
گسترش بیماریها و سرطانهای پوستی و تنفسی، انقراض گونههای جانوری و گیاهی، از بین رفتن زمینهای کشاورزی و خشک شدن درختان درنتیجه طوفانهای نمکی و …
با بررسی روند خشک شدن دریاچه اورمیه و تبعات آن، احتمال اینکه این روند بهصورت سیستماتیک و تعمدی بوده قوت میگیرد. جدای از این مسائل، برخوردهای امنیتی با معترضان به این مسئله در طی دهه اخیر تابلوی گویایی را پیش روی ما قرار میدهد که بتوانیم با قاطعیت خشکاندن تعمدی دریاچه اورمیه را «اکوساید» بخوانیم که عامل این جنایت نیز حکومت جمهوری اسلامی است.
ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی