ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴، جاری شدن مجدد فاضلاب شهری و صنعتی به رودخانهی قرهسو در استان اردبیل، بار دیگر این رودخانه را به یکی از بحرانیترین کانونهای آلودگی زیستمحیطی در شمالغرب ایران تبدیل کرده است. به گزارش منابع حقوق بشری و فعالان محیط زیست محلی، علیرغم هشدارهای مکرر و کارزارهای مردمی، همچنان فاضلابهای تصفیهنشده از شهرک صنعتی شماره ۲ اردبیل و مناطق مسکونی مجاور، به این رودخانه تخلیه میشوند.
رودخانهی قرهسو که از شهرهای نمین، اردبیل و مشگینشهر عبور میکند، اکنون حامل ترکیبات شیمیایی و فلزات سنگین است و نهتنها اکوسیستم منطقه و تالاب پتهخور را در معرض نابودی قرار داده، بلکه تهدیدی مستقیم علیه سلامت ساکنان محسوب میشود. فعالان محلی ارتباط این آلودگیها با شیوع بالای سرطان معده در استان اردبیل را جدی تلقی میکنند؛ استانی که بر اساس آمار رسمی، بالاترین نرخ ابتلا به سرطان معده در ایران را دارد.
با وجود اصل ۵۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که حفاظت از محیطزیست را «وظیفهای همگانی» میداند و ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی که آلودگی محیطزیست را جرمانگاری کرده است، همچنان مسئولان استانی و ملی از اتخاذ اقدامات مؤثر در قبال این بحران عاجز ماندهاند. دستگاههای مسئول از جمله اداره حفاظت محیط زیست اردبیل، تا کنون توضیحی قانعکننده دربارهی عدم کنترل این آلودگی ندادهاند.
این وضعیت همچنین با تعهدات بینالمللی جمهوری اسلامی ایران در تضاد است. طبق ماده ۱۲ میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR)، هر شخصی حق دارد از بالاترین استانداردهای ممکن برای سلامت جسمی و روانی برخوردار باشد. تداوم آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی و استفاده از این آبها برای آبیاری و آشامیدن، نقض آشکار این حق بنیادین است.
