
گادتب: ملت آزربایجان که دارای پیشینهای کهن در دولتداری و فرهنگ است، طی دو قرن گذشته بارها با محرومیتها، کوچهای اجباری و کشتارهای گسترده روبهرو شده است. پس از اسکان ارامنه در سرزمینهای اصلی آزربایجان، در دورههای ۱۹۰۵–۱۹۰۷، ۱۹۱۸–۱۹۲۱، ۱۹۴۸–۱۹۵۳ و ۱۹۸۷–۱۹۹۱، صدها هزار آزربایجانی بر اثر درگیریها، کشتارها و کوچهای غیرقانونی، ناچار زادگاه خود را ترک کرده و به جمهوری آزربایجان پناه آوردهاند.
کوچ اجباری آزربایجانیهایی که در قلمرو کنونی ارمنستان زندگی میکردند -از مناطق کوهستانی به مناطق گرمسیر- و نیز غصب املاکی که آنان طی سالها ایجاد کرده بودند، همراه با تصرف، تخریب و مصادرهٔ آثار فرهنگ مادیشان، امروز بر اساس اسناد معتبر بهعنوان واقعیتهای تاریخی ثبت شده است.
این نکات در پیام ایلهام علییئو، رئیسجمهور آزربایجان، خطاب به شرکتکنندگان «کنفرانس بینالمللی میراث فرهنگی و حق بازگشت» در باکو مطرح شده است.
در این پیام آمده است:
«ارمنستان در طول تاریخ، میراث فرهنگی مادی و معنوی آزربایجانیهایی را که در آزربایجان غربی سکونت داشتند-از جمله اماکن مقدس، زیارتگاهها و گورستانها-با هدف زدودن آثار حضور ملت آزربایجان در این سرزمین، بارها نابود کرده است. اتخاذ تدابیر لازم برای ارزیابی جنایات ضدبشری ارتکابیافته علیه آزربایجانیها در چارچوب حقوق بینالملل و نیز حمایت جامعهٔ بینالمللی در این زمینه، برای ما اهمیت ویژهای دارد.»
ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی