بورلا خاتون

گادتب: “بویو اوزون بورلا خاتین” یکی از شخصیت های زن کتاب دده قورقود هست. او دختر بایندرخان و همسر غازان خان میباشد. بورلا در زبان ترکی به معنی “خوشه انگور” هست. او زنی زیبا،قد بلند و در کتاب شجره تراکمه جزو هفت زن از اُغوز ها که مدت طولانی حکومت کردند نام برده شده است.

بورلا خاتون (خاتین) در کتاب دده قورقود با صفاتی همچون دلاوری،رشادت و مردم دوست بودن به تصویر کشیده شده است. او در یک میهمانی برای مردم عادی خود،شکم گرسنگان را سیر،بر تن برهنگان رخت پوشانده و از دست محتاجان گرفته است. همچنین او یک جنگنجوی بی باک است و نخستین کسی است که به یاری قازان خان که برای رها ساختن اوروز اسیر رفته،میشتابد.پرچم دار دشمن را با شمشیر زده و جنگ را پیروز میشود” اوزون بویلو بورلا خاتین٬ قارا توغون کافیرین قیلیجلادی٬ یئره سالدی” آدام اولئاریوس ذکر کرده که قبر بورلا خاتون در قلعه اورمیه و و مزار قازان خان در تبریز به ساحل رود آجی چای در سیصد کیلومتری اورمیه قرار دارد.

سیمای زنان در کتاب دده قورقود دارای جایگاه بالایی می باشد و بورلا خاتون فقط یک نمونه از این جایگاه والا است. مقایسه کنید جایگاه زنان را در کتاب دده قورقود با شاهنامه که نگاهی تحقیر آمیز به زنان دارد.

بسیاری از نویسندگان و سیاحان از جایگاه والای زنان در بین تورکها دچار حیرت و تعجب شده‌اند. با ورود اسلام و تهاجم فرهنگ عربی این جایگاه متاسفانه دچار تغییر منفی شده زن تورک جایگاه والای خود را از دست داده است./ اردم