ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: ژئوپارک جهانی آراز در موقعیت جغرافیایی منطقه آزاد آراز پس از سه سال عضویت در شبکه جهانی ژئوپارکهای یونسکو، قرار است در سال آینده (۸ ماه بعد) توسط کارشناسان یونسکو برای تداوم عضویت مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد.
با اینکه ۱۵ سال تلاش برای ثبت این ژئوپارک به عنوان دومین ژئوپارک در ایران و خاورمیانه در یونسکو حاصل سالها کار و تلاش یک عده افراد علاقمند و مجرب بوده است، ولی وضعیت فعلی این ژئوپارک حاکی از آن است که در سه سال گذشته هیچ اقدام عملی برای حفاظت و بهسازی ژئوسایتهای این ژئوپارک از طرف سازمان متولی این ژئوپارک جهانی صورت نگرفته است.
سازمان منطقه آزاد آراز که متولی این اثر ثبت جهانی میباشد، در سه سال گذشته این پروژه را به حال خود رها کرده و یا اینکه توجه به این اثر اهمیت و اولویت چندانی برایش نداشته است.
شاید متولیان امر بگویند که این پایگاه جهانی مدیر و بودجه دارد و اموراتش به خوبی پیش می رود، ولی گزینش و انتقال افراد شاغل در اداره ژئوپارک آراز در سه سال گذشته-دولت قبل و فعلی- نشانگر این است که کارمندان یا تجربه و دانش کافی ندارند و یا اینکه کارمندان نامرتبط در صندلیهای خالی حوزه ژئوپارک نشستهاند.
همانطوریکه که در بالا اشاره شد در سالهای گذشته نه اینکه در ۳۰ ژئوسایت موجود و با اهمیت این ژئوپارک هیچ اقدام عمرانی برای بهسازی و حفاظت صورت نگرفته، بلکه مدیران وقت ژئوپارک انرژی خود را صرف برنامههای هنری و فرهنگی کردهاند، در حالیکه برای اجرای برنامههای فرهنگی و هنری دفاتر و تشکیلات دیگری هم در سازمان متبوع وجود دارد.
با اینکه یکی از اهداف اصلی ژئوپارک حفاظت فیزیکی ژئوسایتها و ارائه اطلاعات و تفسیر میراث موجود به گردشگران بازدید کنندگان می باشد، متاسفانه بی تدبیری متولیان در مرخص کردن و انتقال نیروهای نگهبان ژئوسایتها به سایر بخشهای سازمان متولی خبر از بی اهمیتی این میراث گرانبها میدهد.
با توجه به اینکه در ماههای گذشته انتصاباتی در رده معاونت و مدیریت متولی این ژئوپارک صورت گرفته ولی خبرها حاکی از آن است که عدم ارتباط اثربخش بین لایههای مدیریتی و یا کم توجهی به این اثر ثبت جهانی، این پروژه را در خطر حذف از فهرست میراث زمین شناختی یونسکو قرار داده است.
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه این روند، میتواند موجب خروج ژئوپارک آراز از فهرست جهانی یونسکو شود؛ اتفاقی که نه تنها جایگاه ایران در میراث زمینشناختی جهان را تضعیف میکند، بلکه سرمایههای طبیعی و گردشگری منطقه را نیز تهدید میکند.
سازمان متولی هشت ماه فرصت دارد تا ضمن آماده سازی زیرساخت های لازم در همه ژئوسایتهای این ژئوپارک، اقدامات عاجل برای تکمیل ویزیتور سنتر (مرکز بازدید) در موقعیت شهرستان جلفا و منطقه آزاد آراز را به سرعت به پیش ببرد.
در غیر این صورت و خواب عمیق مسئولان اینبار شاهد خارج شدن یک اثر ثبت جهانی از فهرست جهانی یونسکو در آزربایجان خواهیم بود.
فعالان گردشگری، میراث فرهنگی و کارشناسان متخصص ژئوپارکها تأکید میکنند که این فرصت نباید از دست برود، زیرا خواب مدیریتی این بار ممکن است به قیمت از دست رفتن یک اثر جهانی تمام شود.
