دکتر امیرحسین ارتالان: نقش روسیه و انگلیس و پادوهای پان ایرانیستشان در تُرکی زدایی از آذربایجان

 گادتب: طی 200 سال گذشته  استعمار روسیه و انگلیس هر دو به یک نگرش و استراتژی سیاسی مشترک در مورد ترکی گرایش داشتند. شبکه اطلاعاتی و شبکه بازرگانی زرتشتیان هندی گجراتی که بریتانیا به عنوان نماینده خود در هند ایجاد کرده بود، نقشی مسلط در شکل گیری ایران مدرن فارس_محورِ منفکّ  از هویت و موجودیت ترکی  ایفا کرد.

از جمله مقامات ارشد اطلاعات زرتشتیان هندی بریتانیایی که در این دوره به ایران آمدند، به ویژه باید به نام مانکجی لیمجی هاتاریا (1813-1890) اشاره کرد. هاتاریا در سال 1854 به عنوان سفیر و مبلغ به ایران اعزام شد.  قبل از آمدن وی به ایران، دولت انگلیس در چهار نامه مشخصاً به مقامات خود در بوشهر، تهران، استانبول و بغداد دستور داد تا با هاتاریا همکاری کنند.

 فعالیت های 36 ساله هاتاریا در ایران را به اختصار به شرح زیر بیان می کنیم:

گزارش وضعیت زرتشتیان، آموزش، سازماندهی، حمایت و لغو جزیه.

جمع‌آوری و انتشار منابع زرتشتی (کتاب‌های ساختگی فراوان) و تفسیر مجدد (یا بهتر است بگوییم تطهیر و جعل) دین زرتشتی بر اساس ارزش‌های مدرن بشری؛ (بطور مثال تبدیل تدفین سنتی زرتشتیان از حالت گوردخمه به شیوه تدفین شبیه مسلمین برای جا انداختن فرهنگ زرتشتی)

انتشار نام های زرتشتی و پارسی; 

ایجاد درک ایرانی باستانی از تاریخ،

 ایجاد فهم فارسی-شیعی که در خدمت هویت پارسی است،

 و حمایت از اصلاح طلبان اسلامی که در خدمت غرب هستند.

 جمع آوری اطلاعات در مورد جغرافیای ایران و دولت قاجار.

 گسترش احساسات ضد اسلامی و غیرمستقیم ضد ترکی؛ 

ایجاد، حمایت و تقویت فراماسونری، بابیت، بهائیت و برخی فرقه ها در ایران. (امروز می دانیم فرقه ضاله بهاییت و ازلی ها یکی از ارکان اصلی پان ایرانیسم و ایرانشهری گرایی هستند)

قومیت های محلی جعلی و به ویژه ایجاد هویت کردی و غیره.

 میرزا آقاخان کرمانی (1854-1897)، شاهزاده قاجار، جلال الدین میرزا (1827-1872) و آخوندزاده (1812-1878) از جمله افرادی که هاتاریا با آنها در ارتباط بود و بر آنها تأثیر گذاشت و افکار او را شکل داد می‌توان به آنها اشاره کرد.به عنوان سه ناجی ناسیونالیسم ایرانی.

 بنیانگذار نسل اول ناسیونالیسم ایرانی در واقع خود هاتاریا بود.(یعنی سرویس های جاسوسی بریتانیا نسل اول ناسیونالیسم مبتنی بر پانفارسیسم را در ایران ایجاد کردند)

از سوی دیگر، «استعمار روسی» که در جغرافیای وسیع مناطق ترک نشین و ترک تبار شروع به گسترش کرد، به دلیل استراتژی های سیاسی و فرهنگی خود، از نظر آینده، جهان ترکی واحد را در جغرافیایی که در آن قرار داشت یافت.

ادامه دارد…