ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: در زمينه معماري و ساختمان سازي اورارتوئيان گفتني است که آنها باني اکثر سبک هاي معماري در جهان امروز هستند و در زمينه معماري به پيشرفت هاي بزرگي رسيده بودند. در اورارتو شهر هاي مستحکم با ساختمانهاي جسيم و سنگي وجود داشت.مانند شهر اولهو (سلماس) و توشپا ( وان امروزین)- که مردم بين النهرين از آن نوع معماري و ساختمان به سب کمبود سنگ و چوب آگاهي نداشتند. اورارتوها به سنگ پايه طاق اهميت مي دادند و ساختمانهاي آنها با بامهاي شيرواني شکل داراي دو شيب بود. عمده شهرها و روستاهاي آذربايجان در دوره اورارتوها در مناطق مرتفع و کوهستاني و تپه اي شاخته مي شد. امروزه محققين معتقدند که هنر موسوم به هخامنشي در حقيقت ترکيبي از هنر اورارتويي، عيلامي و آشوري بوده و پارسيان در آن نقش چنداني نداشته اند.
هرتسفلد درباره معماري اورارتوها مي نويسد: مظاهر عمده هنر معماري اورارتو عبارت است از حجاريهایي که براي استحکامات شهرها و براي شالوده ريزي ابنيه و براي مقاصد فني ديگر مانند حفر قنات ها و مجاري آب ها و تونل ها و پلکان عمارات … به کار مي رفته، همچنين استعمال سنگ با الوان مختلف در ساختمان ديوارها و سنگ فرشها با احجار رنگارنگ و نيز تعبيه فلز براي روپوش چوبها و بالآخره مصرف زياد فلز در کارهاي فني.
امروزه قلعه ها و آثار سنگی بسیاری در سرتاسر آذربایجان از دوvه اورارتویی به یادگار مانده است که وجه عمده آنها دیواره های سنگی بسیار حجیم و عمدتا بدون ملات می باشد. قلعه بسطام از نظر وسعت ، سومین محوطه اورارتویی شناخته شده دنیا است که در هفت کیلومتری شهر قره ضیاالدین در شمال آذربایجان غربی قرار دارد.
اسامی این قلعه ها در این سایت می باشد:
