ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: آذربایجان سرزمینی است استراتژیک و پل عبوری شرق به غرب که نامش حداقل قدمتی دوهزار ساله دارد.
فرایند ملت شدن در آذربایجان نیز قدمتی فراوانی دارد و خصوصا پس از اسلامی شدن این واحد جغرافیایی و به تبع آن مهاجرت ترکان اوغوز، برای همیشه زبان ترکی اوغوزی که پدر زبانهای امروزین ترکی استانبولی، ترکی تورکمنی و ترکی آذربایجانی می باشد را زبان فراگیر آذربایجان نمود. دوران طلایی حکومت اتابکان آذربایجان و ایلخانان برگهایی زرین در تاریخ و ادبیات آذربایجانی بودند و توانستند بر رشد و بالندگی آذربایجان و مردمانش بیفزایند.از دوران ایلخانان، آذربایجان موتور محرکه سرزمینهای اسلامی غرب بود و این موقعیت خاص در دوران حکومت آق قویونلو و قره قویونلو و صفویان و افشاریه و خانات آذربایجان تجدید گردید.
موقعیت خاص آذربایجان در دوره قاجاریه سبب شد تا این منطقه مرکز حکومت ولیعهدان قاجاریه گردد. تبریز به عنوان مرکز آذربایجان ولیعهد نشین گردید و عباس میرزا به عنوان اولین ولیعهد در تبریز سکنی گزید. تاسیس مینی دربار در تبریز و پرورش رجال آذربایجانی آشنا و مسلط به چم و خم اداره یک دولت پهناور که موقعیتش کمابیش منطبق با ایران امروزین بود، باعث شد تا همزمان با وفات شاه در دارالخلافه طهران، دربار تبریز همراه با شاه جدید از تبریز رهسپار طهران شود تا اداره امور کشور را برعهده گیرد. این جریان طبیعی انتقال بوروکرات های آذربایجانی به طهران و به دنبال آن تعیین مسولیتشان برای اداره امور اداری، اقتصادی و نظامی ایالات مختلف ایران دوره قاجاری در دوران سلطنت محمدشاه و ناصرالدینشاه و مظفرالدینشاه و قسما محمدعلیشاه قاجار ادامه داشت. با وقوع انقلاب مشروطیت و تعطیلی دربار تبریز از اهمیت آذربایجان کاسته شد و محمدحسن میرزا، ولیعهد تنها شاه مشروطه ایران یعنی احمدشاه چند صباحی توانست در آذربایجان دوام یابد. وقوع جنگ جهانی اول و اشغال آذربایجان توسط روسها و وقوع قحطی و فجایعی چون جیلولوق و کوردلوق باعث شد این بار آذربایجان نه اینکه رجال بوروکراتی صادر ننماید بلکه مهاجرین گرسنه که روزی روزگاری در رفاه و سعادت می زیستند را روانه طهران کند.
ظلم مضاعف رضاشاه و پهلوی ها به آذربایجان علاوه براینکه به فرار مغزها در آذربایجان کمک نمود بلکه باعث شد جمع کثیری از مردم روستایی گرسنه و برهنه را روانه تهران نماید. در نگاه اول، حضور این جماعت فرار کرده از آذربایجان که به ترکی صحبت کرده و در کوچه پس کوچه ها و حاشیه تهران به سر می برند، شاید نتواند توجیهی داشته باشد ولی با دقتی بیشتر می توان روند مهندسی تبدیل یک ملتی را از اوج به حضیض را با مطالعه تاریخ معاصر آذربایجان مشاهده نمود.
