ر.معینی راد: بایبارس؛ از بردگی تا امپراتوری

گادتب: او در سال ۱۲۳۳ در ایل قپچاق ( شاخه ای از ترکان قزاق) در شمال دریای سیاه به دنیا آمد. در حمله مغولان خانواده اش کشتار و خود به بردگی به بیزانسی ها و نهایتا به ارتش ایوبیان مصر فروخته شد.

تمام کودکی و نوجوانی اش به عنوان یک برده (مملوک) با درد و رنج در سپاه ایوبی طی شد. تدریجا در سایه هوش و استعداد خود رشد کرد و فرمانده ارتش ایوبیان شد.

تا آن زمان مغولان دولت ترکان خوارزمشاهی و دیگر دولت‌های بزرگ ترک-اسلامی مانند سلجوقیان آناتولی را شکست داده بودند.  اما بایبارس مغولان را در منطقه “عین جالوت” شکست داد(۱۲۶۰م)

اما دولت ایوبی به وعده خود مبنی بر اعطا حکمرانی مناطق آزاد شده به او عمل نکرد . بای بارس آنان را کنار زده، در (1261) دولت مملوکان مصر را ایجاد کرد.

 او در تمام عمر خود با ارتش عظیم صلیبیون ( متشکل از نیروهای کل کشورهای اروپایی) و مغولان جنگید و طی 40 هزار کیلومتر سفر نظامی،  9 جنگ با مغولان، 5 جنگ با ارامنه و 21 جنگ با صلیبیون انجام داد و شخصا در بسیاری از این جنگ ها در خط مقدم جنگید و امپراتوری قدرتمند و منسجمی ساخت و بخاطر حس انسان‌دوستی اش درهای کشور خود را به روی بسیاری از پناهندگان جنگی باز کرد.

سلطان بایبارس جهان متلاشی شده اسلام را دوباره متحد کرد و تهدید  صلیبیون و مغول ها را از بین برد. افسانه ها و حماسه های بسیاری برای بایبارس که به “پلنگ صحرا” معروف است، سروده شده.

از بایبارس که ژنرالی سلحشور، پادشاهی عادل و در عین حال مدیری لایق بود، آثار ارزشمندی بجای مانده  که بیشتر آنها تا به امروز باقی مانده است.

او  یک سیستم سوارکاری بین قاهره و دمشق دو شهر مهم کشور خود، ایجاد کرد، پل ها، کانال های آب و بنادر را ساخت و با هدف کمک به کشاورزی کشورش، کانال های آبیاری قدیمی را تعمیر، نوسازی و کانال های آبیاری جدید افتتاح کرد.

 او عاشق علما و دانشمندان بود.

مسجد بایبارس در قاهره، مدرسه ذکریه و کتابخانه ذکریه دمشق که حاوی نسخ خطی علمی مهمی است، هنوز پابرجا و از یادگاران اوست.

 زیر چشم نقاب کلاه خود نظامی اش  قطره اشکی حک کرده بود که نشانه درد و رنج دوران کودکی اش بود.

بایبارس در ۵۴ سالگی فوت کرد و در دمشق به خاک سپرده شد اما نام او به عنوان یک قهرمان و امپراتور انسان دوست در جهان تورک و اسلام ابدی است.