ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: در رابطه با ریشه ترکی نام”زنگان”که بعد از اسلام”زنجان”نامیده شده،نظرات مختلفی بیان شده که حول یک محور مشخص می چرخند.
“زنگی ها” به همراه “توروک ها” و “آس” ها ،طوایفی بودند که (قوت)یعنی نام ساکنین آذربایجان از دوران سومر تا ماد را تشکیل دادند.
آنها ترکان مملوکی بودند که حتی بر الجزایر و سوریه حکمرانی کردند.
(سان +گان=زنگان) ریشه این نام است که به صورت بسیار خلاصه اشاره می کنم.
سان(شهرت و دارایی)شان(شوکت)ساین(محترم) جز اول این نام است که مثلا در ساین قالا استفاده شده است.
ان/گان/کان/قان/غان/خان و بعد از اسلام “جان”پسوند مکان ترکی است که در نامهای زیادی وجود دارد چون توفارقان،موغان،آذربایجان،…
در نتیجه “زنگی”ها را در زنگبار(بستان آباد)زنگی(شبستر)زنگیان(پلدشت)زنگاوا(اهر)زنگ ملک(قره داغ)زنگیلان.زنگه زور ( قره باغ )…به وفور مشاهده می شود که محتملا به این طایفه مربوط است.
در منابع آشوری “سانگی بوتو”در آذربایجان نیز دیده می شود.
بنابراین “شهر شناخته شده و نامداران”خلاصه مفهوم این نام است.
منابع:
-فرمایشات اختصاصی دکتر محمد رضا باغبان کریمی و کتاب ارزشمندشان”تاریخ ادبیات ترکی در زنجان”
-نگاهی به واژه های اساطیری آذربایجان/صمد چایلی/اختر/ص۱۳۶
-مراغه در سیر تاریخ/سپهروند/ص۱۹
-اوغوزها/فاروق سومر/ترجمه عنصری ص۱۶۹
-فرهنگ بهزادی ص۶۴۴
-ارس در گذرگاه تاریخ/حافظ زاده ص ۱۷ تا ۴۷
زبان های باستانی آذربایجان/کاتبی ص۷۱
مراغه در سیر تاریخ/سپهروند ص۱۹
دکتر رحیم آک بایراک (رحیم بقال اصغری)
