شبکه‌های استانی آذربایجان؛ ابزار حاکمیت برای کمرنگتر کردن زبان تورکی در میان مردم

گادتب: شبکه‌های استانی که با هدف بومی سازی محتوای صدا و سیما، افزایش سهم مناطق مختلف در صداوسیما و سهیم شدن هویتهای اتنیکی مختلف در تولیدات صداوسیما شروع به فعالیت کرده‌اند هم اکنون کاملا تهی از محتوا و به ویترین خالی حاکمیت در قبال مطالبات ملی ملیتهای مختلف تبدیل شده‌اند.

به گزارش “صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی”، از سال ۱۳۷۵ شبکه های استانی به تدریج شروع به فعالیت کردند. تا پایان سال ۱۳۸۰ نیمی از استانهای کشور دارای شبکه‌های استانی بودند که این رقم امروزه شامل تمامی استانها میشود. سهم زبان تورکی و نحوه استفاده از آن در شبکه‌های استانی آذربایجان و سایر مناطق تورک نشین همواره مورد انتقاد مردم و فعالین رسانه‌ای بوده است. تاکنون هیچ آمار رسمی از سهم زبان تورکی در شبکه‌های استانی منتشر نشده است.

علی رغم عدم‌ وجود آمار رسمی به وضوح دیده میشود که سهم زبان تورکی به تدریج در شبکه‌های استانی کاهش یافته است. همچنین برنامه‌هایی که به زبان تورکی تولید میشوند محتوای ارزنده نداشته و برای مخاطب جذاب نیستند. تبلیغات ایدئولوژیک حاکمیت بخش عمده‌ای از سهم زبان تورکی را در شبکه‌های استانی اشغال کرده‌اند‌

زبان تورکی‌ای که در شبکه‌های استانی مورد استفاده قرار میگیرد موضوع دیگری است که موجب نارضایتی مردم شده است. در هیچ یک از شبکه‌های استانی زبان معیار تورکی آزربایجانی استفاده نمی‌شود. زبانی که در شبکه‌های استانی استفاده میشود نوعی گویش از تورکی آذربایجانی که مورد پسند حاکمیت و جریان تمامیت خواه ایرانشهری بوده و تسهیل کننده مسیر تغییر زبانی از تورکی آزربایجانی به فارسی و آسمیلاسیون زبانی است، میباشد. استفاده عمدی از این گویش موید این نکته است که شبکه‌های استانی نه در راستای رفع نسبی تبعیض بلکه در همسویی با آن راه اندازی شده‌اند.

مساله دیگر انتخاب اشخاص ناآگاه و نالایق در سمت مدیریتی این شبکه‌ها است. اظهارات گاه و بیگاه مدیران و مسولین شبکه‌های استانی در خصوص زبان، هویت و فرهنگ آزربایجان، سو گیری آنها و تفکر حاکم بر  شبکه های استانی را به خوبی نشان میدهد. در آخرین مورد اظهارات مدیر کل شبکه استانی سهند در مورد رقص آزربایجانی و تئاترهای موفق تورکی نشان دهنده همین نکته است.

اگر چه شبکه‌های ماهواره‌ای، رسانه‌های مجازی و سایتهای اینترنتی تا حد زیادی ضعفهای عمدی شبکه‌های استانی را از چشم پنهان کرده‌اند و جایگزین مناسبی برای آن شده‌اند اما این مساله به هیچ وجه نافی حق مردم آزربایجان برای داشتن شبکه‌های استانی و سراسری به زبان تورکی و با استانداردهای مناسب نیست. بودجه‌ای صدا و سیما از محل درآمدهایی است که بخش بزرگی از آن از معادن و ذخایر طبیعی آزربایجان و مالیات این مردم تامین میشود