مجتبی نجفی: طوفان های نمکی منشا بیماری های تنفسی و سرطان ریه – آمارهای امنیتی حوزه دریاچه اورمیه

گادتب: دریاچه آب شور سالتون (Salton Sea) واقع در ایالت کالیفرنیای آمریکا با خطر خشک شدن مواجهه است. بنا به آمار اعلام شده بیش از ۲۰ درصد از مساحت دریاچه در طی ۳۰ سال گذشته کوچکتر شده است. با کم شدن آب دریاچه در مجموع حدود ۱۵۶ کیلومتر مربع بستر نمکی دریاچه رخ نمون شده است. جریان باد از یک طرف غبار نمک را در هوا پخش می کند و از طرف دیگر آنرا کیلومترها دورتر نیز حمل می کند. در نتیجه آمار بیماری های تنفسی، آسم و بنا به برخی گزارش ها سرطان در شهرها و مناطق مسکونی اطراف دریاچه سالتون افزایش یافته است.

گروهی از محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در مقاله خود با عنوان «ارزیابی علائم سلامت تنفسی و آسم در کودکان نزدیک به دریاچه نمک در حال خشک شدن» (https://www.mdpi.com/1660-4601/16/20/3828) ( ترجمه شده) آمار مربوط به آسم و سایر بیماری های تنفسی ساکنان شهرهای اطراف دریاچه سالتون را مورد بررسی قرار داده اند.

طبق این آمار درصد کودکان مبتلا به آسم در مناطق مسکونی اطراف دریاچه سالتون بیش از ۲.۵ برابر میانگین کل کودکان ۵-۱۱ سال آمریکا و مکزیک است. محققان اعلام کرده اند که علاوه بر آسم در مورد سایر بیماری های تنفسی نیز در بین کودکان آمار بالایی مشاهده کرده اند. برای نمونه ۳۵ درصد از کودکان دچار خس خس سینه بوده اند، ۳۶ درصد آلرژی، ۲۸ درصد علایم برونشیت و ۳۳ درصد سرفه خشک.

علاقمندان به مطالعه جزئیات پژوهش مذکور می توانند به متن کامل این مقاله در ضمیمه دسترسی داشته باشند. دریاچه سالتون هنوز خشک نشده است، از طرف دیگر میزان نمک این دریاچه (۶۸-۸۳ میلی گرم بر لیتر) در مقایسه با دریاچه اورمیه قابل مقایسه نیست. با وجود این اما منشا بیماری های جدی برای ساکنان مناطق اطراف شده است. این در حالی است که تمامی طرح های علمی-پژوهشی محققان حوزه سلامت در مورد تاثیر خشک کردن دریاچه اورمیه بر سلامت مردم منطقه اجازه فعالیت نگرفته است. از این رو نگارنده نتایج پژوهش دریاچه سالتون را به اشتراک می گذارد.

بر اساس آمار کلی سرطان در ایران، دو استان آذربایجان غ و آذربایجان ش. در زمینه سرطان ریه در طول ۱۰ سال گذشته همواره در بین ۴ استان نخست (هم در بین مردان هم در بین زنان) جای داشته اند. در سال ۱۴۰۲ دو استان آذربایجان غ. و ش. به همراه استان کرمان رتبه نخست سرطان ریه را داشتند. صد البته جزئیات آمار منتشر نشده است. اینکه تعداد بیماران سرطان ریه در استانهای آذربایجان چه فاصله ای از استان کرمان دارد به نظر می رسد که به موضوعی امنیتی برای جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

بستر نمکی دریاچه اورمیه منشا بیماری های جدی تنفسی و سرطان های مختلف برای تمامی مردم منطقه است. قصد نگارنده ترساندن ساکنان منطقه برای ترک خانه و دیار خود نیست بلکه تلاش برای افزایش مطالبات مردمی برای کنترل ریزگردها و طوفانهای نمکی است. چرا که راههای علمی بسیاری برای کنترل این مسئله وجود دارد. ارسال نامه، تماس تلفتی، ایمیل، جمع آوری طومار، و صدهای راه دیگر برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی و مسئولان منطقه ای آن وجود دارد. ماموران محلی رژیم نیز بهتر است بدانند که طوفان نمک ریه خانواده آنان را نیز نابود خواهد کرد حتی اگر ماهیانه حقوق قابل توجهی هم از جمهوری اسلامی دریافت نمایند درمانی برای سرطان نخواهد شد.