میرستار گروس اوغلو: سنت شال گردش؛ سنتی دینی مذهبی و مربوط به فرهنگ کهن ترکان

گادتب: آئین شال گردش در شبهای چارشنبه سوری و عید از سنت های کهن ترکان می باشد که هنوز هم با همان شور و شوق برگزار می شود؛ طبق این رسم پسران و کودکان با آویزان کردن شال های قرمز و سفید از منفذ خانه ها ( پاجا_پانجا ) هدایای خود را دریافت می کنند.

مراسم شال_سالداماق که در شب های چهارشنبه سوری و عید نوروز توسط کاهن ها و علمای دینی_مذهبی در عصر مادها و در ارتباط با فرود آمدن ارواح نیکان بر خانه ها از طریق روزنه بام( پاجا – باجا) اجرا می شد در اصل مربوط به مراسم شب چله در عصر سومریان بوده است که پس از غلبه بابلی ها بر سومریان و نقل مکان آنان از قوشاچای (بین النهرین) به مناطق سردسیر( آذربایجانات) یا دیگر مناطق معتدل، آیین شب چله به آخرین چهارشنبه سال و شب عید انتقال یافته است.

میرچا الیاده معتقد است:”از قدیم تشابهی میان پرستش خورشید و نشانه های پرستش ارواح و نیاکان و فرود ارواح از عالم بالا به زمین مشاهده شده است(اینجی دنیزیم،1393: ش10-9 )