ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: چه اتفاقی در مرز ایران و ترکیه میافتد که در قسمت ترکیه بارندگی و برف داریم ولی در قسمت ایران(آذربایجان) نداریم.
نام این پدیده اوروگرافی است.
ما در استانهای آذربایجان غربی و شرقی شاهد پدیده اوروگرافی هستیم که هوا یا ابر به یک رشته کوه میرسد و بهدلیل کاهش دما و رسیدن به نقطه معیان شروع به بارش میکنند و که این بارش اغلب بهصورت برف در قسمت ترکیه (windward) است.
بعد از بارش و گذشت هوا (ابر) از رشته کوه هوا گرمتر میشود و با گرمترشدن هوا ظرفیت هوا برای نگهداری رطوبت افزایش مییابد و به همین دلیل ابرها یا ضعیف میشوند که موجب بارش کم یا عدم بارش میشود و یا ناپدید میشوند
این پدیده سالیان سال هست که در رشته کوههای مرزی و کوههای سهند و ساوالان وجود داشتهاست. با مشاهده تصاویر ماهوارهای از گذشته بارها میتوانید این پدیدهای در مرز ایران و ترکیه مشاهده کرد.
همچنین در استانهای آذربایجان غربی و شرقی به طرز وحشتناک پاییز گرمی را نسبت به بلند مدت تجربه کردهاند بهطوریکه برای استان آذربایجان شرقی ۲.۹ و آذربایجان غربی ۲.۷ درجه سانتیگراد افزایش دما نسبت به بلندمدت داشتهایم. در آذرماه این افزایش بیش از ۴.۵ درجه بودهاست
این افزایش دما میتواند موجب افزایش دمای هوا در بعد از رشته کوههای مرزی (leeward) شود که نتیجه آن با توجه بهتوضیحات ارایهشده موجب کاهش شدید بارندگی و حتی ضعیف یا محوشدن ابر در قسمت ایران شود و ما مقدار قابلتوجهی بارش و پوشش برف در این دو استان را از دست بدهیم
آیا خشکشدن دریاچه اورمیه تاثیری دارد؟
دریاچه اورمیه در بعد از رشته کوههای مرزی با ترکیه، با افزایش رطوبت و همچنین کاهش دما میتواند موجب کمتر ضعیفشدن ابرها بعد از عبور از رشته کوهها و حفظ تداوم نسبی پوشش ابر و بارندگی شود.
حال با خشکشدن دریاچه اورمیه، پارامترهای سطحی منطقه مانند شار حرارتی محسوب و نهان و ضریب باون و آلبدو، رطوبت سطحی خاک و هوا را دستخوش تغییر قرار داده که فعلوانفعالات بین زمین و جو تغییر میکند و این شرایط جدید به تدریج بر روی تشکیل و حفظ ابر و بارندگی موثر هست
همانطور که توضیح داده شد، خشکشدن دریاچه اورمیه دمای محیط را افزایش و رطوبت را کاهش میدهد و این موجب تغییرات در شار حرارتی محسوس و نهان شده که تاثیرگذاری در روند هوا بلکه اقلیم محل دارد و اثر پدیده برف در اثر دریاچه (lake-effect snow) از بین میرود و موجب کاهش بارشها به تدریج در طی سالهای اخیر در این منطقه شده است.
چهار عکس ماهوارهای برای سالهای ۲۰۰۱، ۲۰۰۴، ۲۰۰۹، و ۲۰۱۴
مشاهده میکنید که دقیقا مثل امسال، در سمت ترکیه برف زیاد وجود دارد ولی در آذربایجان برف کم!این رخداد همزمان با آغاز بحران دریاچه اورمیه به تدریج آغاز و ابعادش هر سال گسترده تر شده است. الگو برفها هم کامل منطبق بر ناحیهبندی اقلیمی هست. تنها تفاوت این میباشد که حجم برف در امسال کمتر از گذشته هست./ اردم
