ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: ۱۹۴۵-جی ایل ۲۱ آذر-ده قورولان آذربایجان میللی حکومتی بؤیوک دؤولتچیلیک عنعنهسینه مالیک اولان آذربایجان تورک میللتینین گونئی آذربایجاندا معاصر دؤور دؤولتچیلیک مودئلینه کئچیدده بؤیوک اهمیته مالیکدیر. بؤیوک ایمپئراتورلوقلار قوران آذربایجان تورک میللتی ۱۹۲۵-جی ایلدن سونرا دونیا ایمپئریالیزمینین فیتنه کارلیغی اوزوندن فارس اسارتینه سالیندی. بو اسارت و ایشغالا سون قویماق اوغروندا ۱۹۴۵-جی ایل ۲۱ آذر-ده آذربایجان تورک میللتینین قوردوغو آذربایجان میللی حکومتی ده مین ایللر بویو بؤیوک ایمپئراتورلوقلار قوران میللتمیزین معاصر دؤور دؤولتچیلیگینه کئچیدی ایدی. بو مقدس یولدا میللی حکومتی قوران سید جعفر پیشه وری دئییردی: «اؤلدو وار دؤندو یوخدور». آذربایجان میللی حکومتینین هر طرفدن شووینیست و جینایتکار فارس رئژیمی و اونون حمایهچیلرینین تضییقی و هوجومو نتیجهسینده سقوطوندان سونرا آذربایجانین دوشمنلری بو سؤزو لاغا قویاراق، «اؤلدو ده وار ایمیش دؤندو ده» دئییردیلر. لاکین باشا دوشموردولر کی، پیشه وری بو سؤزو تکجه او دؤنم اوچون یوخ، بو گون اوچون ده دئییرمیش. بو حرکات داوام ائدیر و آذربایجان تورک میللتی اؤز موستقیللیگینی الده ائتمه ینه دک مباریزهدن ال چکمهیهجک.
بیر سیرا غرضلی قوهلرین ادعاسینین عکسینه اولاراق، ۲۱ آذر حرکاتی صینفی مباریزه یوخ، میللی حرکات ایدی. حرکاتین باشچیسی سید جعفر پیشه وری دفعهلرله تکرار ائدیردی کی، بو حرکات صینفی حرکات یوخ، میللی حرکاتدیر و آذربایجان تورکلری بیر-بیرینه قارشی مجادیله آپارمیرلار. اونلار فارس شووینیزمینه قارشی موباریز آپاریب، آذربایجان تورکجهسینده مکتب، اونیوئرسیتئت، مطبوعات و رادیونون آچیلماسینا چالیشیرلار و بونو دا ائتمیشدیلر سید جعفر پیشه وری و آذربایجان میللی حکومتینین دیگر اؤنجوللرینین سووئت اتفاقی طرفیندن معروض قالدیغی باسقیلار و سوء-قصدده بونو آچیق شکیلده ثبوت ائدیر.
آذربایجان میللی حکومتینین ۲۱ آذرده قورولماسی ایله گونئی آذربایجانا یئنی روح گلدی. آزاد مطبوعات، فیکیر آزادلیغی و عمومیتله آذربایجانا آزادلیق گلدی. بو دا ایرقچی و ایرتیجاچی فارس شووینیزمینی، ائله جه ده اونلاری دستکلهییب حاکمیته گتیرهن باشدا اینگیلتره اولماقلا دونیا موستملکهچیلرینی قورخویا سالدی. بئله کی، دونیا موستملکهچیلری موسکوا کونفرانسیندا آذربایجانین مختاریت قازانماسینا بئله ایجازه وئرمهدیلر. بونون آردیندان ایسه تهران رئژیمی بوتون آنلاشمالارا رغماً آذربایجانا هوجوما کئچیب، آذربایجان تورکلرینه قارشی دهشتلی سویقیریم تؤرتدی.
البته سید جعفر پیشه وری بهانهلرین بیردفعهلیک اورتادان قالخماسی اوچون دئموکراتییا، مختاریت، فئدئرالیزم و پارلامئنتاریزمی ده یوخلادی. لاکین تهرانین ایرتیجاچی-شووینیست فارس رئژیمی و اونون حیمایه دارلاری گؤستردیلر کی، بو بؤلگهده و قوندارما ایران آدی آلتیندا اولان اراضیده آذربایجان تورک میللتینه هئچ زامان اؤز مدنی و اینسانی حقوقلارینا چاتماغا ایجازه وئرمهیهجکلر. ۲۱ آذر حرکاتینین باشلانغیجی و فاجیعه وی سونو دا گؤستردی کی، آذربایجان تورک میللتی یالنیز اؤزونه گوونمهلیدیر. میللت اؤزونه گوونیب، ایرادهسینی سرگیلهسه هئچ بیر ایمپئرییانین حمایهسینه ده محتاج اولماز. بیز اؤز میللتیمیزه گوونیریک. بیزیم لیدئرلریمیز محمد امین رسولزاده، پیشه وری، ابولفضل ائلچیبی و آتاتورک ده گؤستردی کی، گوج تورک میللتیندهدیر. آذربایجان تورک میللتی ایراده اورتایا قویاندا اؤز مجلیسینی، اؤز دؤولتینی و اؤز اوردوسونو یارادیر. سرحدلرینه، سینیرلارینا اؤزو صاحب چیخیر. بو گون ۲۱ آذر حرکاتینین عنعنهسینه دایاناراق، آذربایجانین گونئیینین تکجه بیر یولو قالیب. او دا اؤز ایستیقلالینی الده ائدیب و آذربایجانین موستقیل دؤولتینی یاراتماقدیر. سون ایللرین تجروبهسی گؤستریب کی، هئچ بیر حالدا ایرقچی فارس رئژیمی آذربایجان تورک میللتینین وارلیغینی تانیماق ایسته میر. ایندی ایسه ایرقچی فارس-موللا رئژیمین کونجه سیخیلدیغی و سورییادا دا مغلوبیته اوغراماسی رئژیمین سونونون گلدییندن و آذربایجان تورک میللتینین موستقیللیک موباریزهسینده یئنی مرحلهنین آچیلدیغیندان خبر وئریر. موللا رئژیمی میلیاردلار خرجهلهمکله بشار اسدی ایللرله قورودو، لاکین سوندا ایفلاسا اوغرادی. بو ایسه هم ده آذربایجان تورک میللتینین غلبهسیدیر و میللتیمیز داها روح یوکسکلیگی ایله اؤز موستقیللیگی اوغروندا چالیشیب و بو غلبهنین چوخ یاخیندا اولماسینا اینانمالیدیر.
گونئی آذربایجان دئموکراتیک تورک بیرلیگی (گادتب) آذربایجان تورک میللتینی گونئی آذربایجاندا میللی دؤولتچیلیگی و موستقیللیگینی برپا ائتمک اوچون میللتیمیزی بیرلیگیه و موستقیللیک آمالی اطرافیندا بیرلشهرک حاقلی موباریزهمیزی گوجلهندیرمهیه چاغیریر. کیمسهیه سیرر دئییل کی، گونئی آذربایجانین یئگانه قورتولوش یولو ایستیقلالدیر.
اژدر تاغیزاده
گونئی آذربایجان دئموکراتیک تورک بیرلیگی (گادتب) باشقانی
