ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵، در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی هشدار داد که این نهاد همچنان قادر به راستی‌آزمایی وضعیت مواد هسته‌ای و اطمینان از منحرف نشدن آن‌ها به مصارف غیرصلح‌آمیز نیست.
او تأکید کرد با وجود گذشت بیش از ۱۶ ماه از حملات ژوئن ۲۰۲۵، وضعیت حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد که پیش‌تر از سوی جمهوری اسلامی اعلام شده بود، همچنان به‌طور مستقل تأیید نشده است.
این وضعیت، همراه با ممانعت از دسترسی بازرسان به تأسیسات حساس، نگرانی‌های جدی درباره اشاعه تسلیحات هسته‌ای و پیامدهای آن برای امنیت بین‌المللی ایجاد کرده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی — ترجمه بخش‌های منتشرشده از سخنان امروز در شورای امنیت:
«یکی از موضوعات نگران‌کننده به‌طور ویژه، مواد هسته‌ای اعلام‌شده قبلی جمهوری اسلامی است که شامل ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا می‌شود.»
«برخی از مسائل پادمانی حل‌نشده، اکنون بیش از پنج سال است که همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند.»
«بازرسان آژانس ماه‌هاست که برای بازگشت آماده هستند؛ اما جمهوری اسلامی اطلاعات و دسترسی‌های درخواست‌شده را فراهم نکرده است تا آژانس بتواند مواد هسته‌ای اعلام‌شده قبلی را در تأسیسات مشمول نظارت راستی‌آزمایی کند؛ چه تأسیساتی که هدف حملات نظامی قرار گرفته‌اند و چه تأسیساتی که آسیبی ندیده‌اند.»
«تا امروز، آژانس نتوانسته است تأیید کند که هیچ‌گونه انحرافی در مواد هسته‌ای مشمول توافق‌نامه جامع پادمان‌های جمهوری اسلامی رخ نداده است. این وضعیت می‌تواند و باید اصلاح شود.»
«هیچ‌چیز نمی‌تواند جای دسترسی به تأسیسات را برای راستی‌آزمایی وضعیت واقعی بگیرد.»
«تعهدات حقوقی در این زمینه، تحت هیچ شرایطی نمی‌توانند به‌صورت یک‌جانبه تعلیق شوند.»
جزئیات هشدار گروسی درباره تأسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی:
گروسی توضیح داد که پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵، بازرسان آژانس به دلایل امنیتی از تأسیسات هسته‌ای خارج شدند و با وجود آمادگی برای بازگشت، فعالیت‌های عادی نظارتی هنوز از سر گرفته نشده است.
به گفته او، تنها استثنای مهم، نیروگاه هسته‌ای بوشهر است که بازرسان در آن مشغول فعالیت‌های راستی‌آزمایی هستند. سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی نیز در زمینه تجهیزات نظارتی مورد نیاز برای انتقال سوخت مصرف‌شده به تأسیسات جدید نگهداری خشک در اوایل سال ۲۰۲۷ با آژانس همکاری کرده است.
مدیرکل آژانس همچنین به تأسیسات غنی‌سازی اعلام‌شده در اصفهان اشاره کرد که جمهوری اسلامی اندکی پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵ معرفی کرده بود. بازرسی اولیه از این مرکز بر اثر آغاز حملات انجام نشد و درخواست‌های بعدی آژانس برای دسترسی نیز تاکنون بی‌نتیجه مانده است.
گروسی گفت آژانس نشانه‌ای از تعمیر یا بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده در حملات سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ شناسایی نکرده است؛ بااین‌حال تأکید کرد ارزیابی‌های از راه دور نمی‌تواند جایگزین بازرسی فیزیکی و مستقیم شود.
ارجاع پرونده جمهوری اسلامی به شورای امنیت برای نخستین بار پس از ۲۰ سال:
نشست شورای امنیت پس از تصمیم ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ شورای حکام آژانس برگزار شد؛ تصمیمی که در آن، موضوع عدم پایبندی جمهوری اسلامی به تعهدات پادمانی با ۲۳ رأی موافق، سه رأی مخالف و هشت رأی ممتنع به شورای امنیت ارجاع شد. این نخستین ارجاع از این نوع از سال ۲۰۰۶ بود.
در آغاز نشست سه‌شنبه، روسیه و چین مشروعیت بررسی این موضوع را زیر سؤال بردند. بااین‌حال دستور کار جلسه با ۱۱ رأی موافق، دو رأی مخالف روسیه و چین و دو رأی ممتنع تصویب شد. این رأی‌گیری درباره دستور کار بود، نه تصویب تحریم یا قطعنامه تازه علیه جمهوری اسلامی.
هشدار بریتانیا: این مسئله باید همه جهان را نگران کند
سارا مکینتاش، نماینده دائم بریتانیا در سازمان ملل متحد، نیز در نشست امروز اعلام کرد جمهوری اسلامی تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی کرده؛ سطحی که به گفته او توجیه معتبر غیرنظامی ندارد.
او تأکید کرد وضعیت ذخیره بیش از ۴۰۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالا بیش از یک سال است که از نظارت مؤثر خارج شده و جمهوری اسلامی همچنان دسترسی مورد نیاز آژانس به حساس‌ترین مراکز هسته‌ای را فراهم نکرده است. مکینتاش این وضعیت را موضوع نگرانی همه اعضای جامعه بین‌المللی خواند و خواستار بازگشت بازرسان شد.
