ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در تازه‌ترین گزارش خود درباره تبعیض در نظام عدالت کیفری علیه اقلیت‌های اتنیکی و دینی، به‌طور مشخص به وضعیت آذربایجانی‌ها در ایران پرداخته و از تداوم تبعیض‌های زبانی و همچنین پیامدهای تخریب محیط‌زیست در مناطق اقلیت‌نشین خبر داده است.
در این گزارش، ترک‌های آذربایجانی در کنار کردها، بلوچ‌ها، عرب‌های اهوازی و ترکمن‌ها از جمله گروه‌هایی معرفی شده‌اند که تبعیض علیه آنان از محدودیت در زمینه حقوق زبانی تا بازنمایی‌های کلیشه‌ای قومی در رسانه‌های دولتی را دربر می‌گیرد.
گزارشگر ویژه همچنین به به‌حاشیه‌رانی اقتصادی، مصادره زمین‌ها و تخریب محیط‌زیست در مناطق اقلیت‌نشین اشاره کرده و تأکید کرده است که این عوامل فقر و نابرابری را در بسیاری از این مناطق تشدید کرده‌اند. در بخشی که مشخصاً به آذربایجانی‌ها اختصاص دارد، گزارش تأکید می‌کند که ترک‌های آذربایجانی همچنان با پیامدهای تخریب محیط‌زیست در اطراف دریاچه ارومیه مواجه‌اند.
مای ساتو در ادامه گزارش هشدار داده است که تبعیض قومی تنها به حوزه‌های زبانی، فرهنگی، اقتصادی و زیست‌محیطی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند بر نحوه برخورد نظام عدالت کیفری با اعضای اقلیت‌ها، از زمان بازداشت و بازجویی تا محاکمه و صدور حکم، تأثیر بگذارد.
بر اساس این گزارش، اعضای اقلیت‌های اتنیکی در پرونده‌های منتهی به مجازات اعدام ممکن است با موانع مضاعفی برای برخورداری از دادرسی عادلانه مواجه شوند؛ از جمله دسترسی ناکافی به مترجم، ادعاهای شکنجه و بدرفتاری برای اخذ اعتراف و پیگرد بر اساس اتهامات امنیت ملی که در مواردی با شواهد معتبر پشتیبانی نمی‌شوند.
گزارشگر ویژه در نهایت تأکید کرده است که الگوهای مستند تبعیض قومی و دینی، در کنار گزارش‌های مربوط به شکنجه، اعترافات اجباری و نقض حق محاکمه عادلانه، دلایل جدی برای نظارت دقیق‌تر بر پرونده‌های مجازات اعدام مرتبط با اعضای اقلیت‌های اتنیکی و دینی در ایران فراهم می‌کند.
