GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Reuters agentliyinin məlumatına görə, ABŞ kəşfiyyat qurumları Rusiyanın hədəfləmə məlumatları və ya qabaqcıl pilotsuz uçuş aparatları texnologiyası təqdim etməklə İranın Fars körfəzi bölgəsində Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (CIA) obyektlərinə həyata keçirdiyi hücumlara dəstək verib-vermədiyini araşdırır. Lakin indiyədək bu ehtimalla bağlı qəti nəticə əldə olunmayıb.
Reuters-ə danışan və adlarının açıqlanmasını istəməyən dörd məlumatlı mənbənin sözlərinə görə, İranın PUA hücumlarının dəqiqliyi və effektivliyi, eləcə də Moskvanın Tehranla texniki əməkdaşlıq keçmişi ABŞ kəşfiyyat qurumlarını Rusiyanın mümkün rolunu araşdırmağa sövq edib.
Agentlik qeyd edir ki, bundan əvvəl də Rusiyanın İranı hədəfləmə məlumatları və ABŞ hədəflərinə qarşı əməliyyatlarda texniki dəstəklə təmin etməsi barədə xəbərlər yayılmışdı. Lakin CIA obyektlərinə hücumlarda Moskvanın mümkün birbaşa rolunun araşdırılması ilk dəfə gündəmə gətirilir.
CIA obyektlərinə hücumlar
Məlumata görə, mart ayında azı iki CIA obyektinə hücum edilib. Bunlardan biri ABŞ-ın Ər-Riyaddakı səfirliyində yerləşən CIA stansiyası, digəri isə İraqın şərqində yerləşən mərkəz olub. Bəzi mənbələr digər obyektlərin də hədəf alındığını bildirsələr də, əlavə təfərrüat açıqlanmayıb.
Qərb kəşfiyyatının qiymətləndirməsi
Qərb kəşfiyyatının daxili hesabatına çıxışı olan regional rəsminin sözlərinə görə, həmin sənəddə Rusiyanın CIA obyektlərinin hədəflənməsində “ehtimal ki”, rol oynadığı qeyd edilir.
Fars körfəzi regionunda məlumatlandırılmış iki Qərb rəsmisi isə bildirib ki, analitiklər Ər-Riyaddakı ABŞ səfirliyinə hücum zamanı Rusiyanın texnologiyası ilə təkmilləşdirilmiş İran istehsalı olan “Şahid” pilotsuz uçuş aparatlarının istifadə edildiyini ehtimal edirlər.
Mənbələrin bildirdiyinə görə, PUA-lardan biri əvvəlcə səfirliyin xarici divarındakı zəif nöqtəni vurub, ikinci aparat isə həmin açılmış hissədən binaya daxil olaraq partlayıb. Hücum nəticəsində ölən və ya yaralanan olmayıb.
Tehran-Moskva əməkdaşlığı ilə bağlı narahatlıq artır
Qərb mənbələrinin fikrincə, Rusiyanın CIA-nın həssas obyektlərinin seçilməsində İrana yardım etdiyi təsdiqlənərsə, bu, Moskvanın ABŞ-la dolayı qarşıdurmanı daha da genişləndirməyə hazır olduğunu göstərə bilər. Bu isə Vaşinqtonun İranla münaqişəyə son qoymağa çalışdığı bir dövrə təsadüf edir.
Həmin mənbələr bildirirlər ki, İranın ABŞ-ın İordaniyadakı hərbi bazasına hücumu və nəticədə iki amerikalı hərbçinin həlak olmasından sonra Rusiya ilə İran arasında kəşfiyyat əməkdaşlığına dair narahatlıqlar daha da artıb.
“Şahid” PUA-larında Rusiya texnologiyası
Reuters-in məlumatına görə, kəşfiyyat analitikləri hesab edirlər ki, Rusiya son illərdə İranın “Şahid” pilotsuz uçuş aparatlarının əməliyyat imkanlarının artırılmasına yardım göstərib.
Başqa bir mənbə isə bildirib ki, Rusiya İrana Kometa-M peyk naviqasiya sistemini təqdim edib. Ekspertlərin fikrincə, bu sistem İranın yerli analoqları ilə müqayisədə daha yüksək dəqiqliyə malikdir və radioelektron müdaxiləyə qarşı daha davamlıdır.
Xatırladılır ki, The Wall Street Journal mart ayında Rusiyanın bu sistemi İrana verdiyini yazmışdı. Kreml isə həmin məlumatı “saxta xəbər” adlandırmışdı.
Hücumun əsas hədəfi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır
Kəşfiyyat mənbələri vurğulayırlar ki, İranın birbaşa CIA stansiyasını hədəf alıb-almadığı, yoxsa əsas məqsədin ABŞ səfirliyi olduğu və CIA obyektinin təsadüfən zərər gördüyü hələ də dəqiqləşdirilməyib.
Onların sözlərinə görə, bəzi analitiklər belə məxfi obyektlər barədə dəqiq hədəfləmə məlumatlarına yalnız məhdud sayda dövlətlərin, o cümlədən Rusiyanın çıxış imkanına malik olduğunu düşünürlər.
Keçmiş CIA rəsmisinin qiymətləndirməsi
CIA-nın keçmiş stansiya rəhbərlərindən olan Nil Hoffman Reuters-ə bildirib ki, Tehran və Moskva arasında strateji münasibətləri nəzərə alaraq, Rusiyanın CIA obyektlərinin hədəfə alınmasında əməkdaşlıq etməsi gözlənilməz deyil.
Onun sözlərinə görə, “Rusiya və İran hər ikisi ABŞ-ın öz təsir dairələri hesab etdikləri bölgələrdə nüfuzunu zəiflətməyə və ya tamamilə aradan qaldırmağa çalışırlar.”
Reuters vurğulayır ki, bu məlumatlar məlumatlı mənbələrin açıqlamaları və kəşfiyyat qiymətləndirmələrinə əsaslanır. ABŞ kəşfiyyat qurumları isə Rusiyanın mümkün rolu barədə hələlik yekun nəticəyə gəlməyiblər.
