Çərşənbə , Noyabr 30 2022
azfa

Türk kökenli yahudiler

GADTB: Günümüzde 11 milyonun üzerindeki Aşkenaz Yahudisi ile 2,5 milyon dolayındaki Seferad Yahudilerinin bir kısmı, Yahudi Hazar ve Türi boylarının torunlarıdır. Ataları Türk olan bu Yahudiler, bugünkü dünya Yahudi nüfusunun yüzde doksanından çoğunu oluştururlar.

Dolayısıyla, II. Dünya Savaşı sırasında Nazilerin soykırım yaptığı milyonlarca Yahudi Sami değil, Türktü. Genellikle kumral-sarışın olan Seferad Yahudilerinin bir kısmı da Kuzey Afrika kökenlidir. Bunlar Sami değil, Berberi asıllıdır. Berberiler, eski bir Türk boyu olan Bandalların ardıllarıdır.

Bandallar 429 yılında İspanya’yı tümüyle terk ederek Kuzey Afrika’ya göç ettiler. Daha sonra bir kısmı 8. yüzyılda Endülüs Emevileriyle birlikte yeniden İber Yarımadası’na geri geldi. Burada Bandalların bir kısmı, İber Yarımadası’na göç etmiş olan Hazarlar ve Türilerden etkilenerek Yahudiliği benimsedi.

Türkçe konuşan Kırımçaklar, Hazar boyu ile göç etmeyip anayurtlarında kalan ve sayıları çok azalmış olan Yahudi Türk boyu Türilerin torunlarıdır.

Tatar egemenliği sırasında Karay (Kereyit) boyunun bir bölümü Kırım ve çevresine yerleştikten sonra buradaki Yahudi Türilerden etkilenerek bu dini benimsedi. Ancak Tengrici geleneklerini koruyan Karayların Yahudiliği, Gök Tanrı inancıyla Yahudilik karışımı bir din oldu.

Bugün bir çok ülkeye dağılmış olarak 300 bin dolayında Alan Türklerinin torunu olan Dağ Yahudileri bulunuyor. Dağ Yahudilerinin, İran Yahudileri ile karıştırılmaması gerekir. Sayıları 300 bin dolayında olan İran Yahudileri, Part Türklerinden Yahudiliği benimsemiş olan kesimdir.

Kınık boyunun aristokratları ve halkının bir bölümü Yahudiliği benimsedi. 10. yüzyıl başlarında Selçuk Bey önderliğinde doğuya göç eden bu boy, İslamı benimsedikten sonra Selçuklu İmparatorluğu’nu kurmuş olan Oğuz boyudur.

Türk kökenli Yahudiler dışındaki Yahudi nüfus ise çok azdır. Gerçek İbraniler olan Sami Yahudilerinin nüfusu bugün bir kaç milyon kadardır. Bunların dışında 200 bin kadar Etiyopya yahudisi bulunuyor.

Yahudilik, anlaşılacağı gibi bir etnos değil, dini bir toplumdur ve içinde değişik etnosları barındımaktadır. Günümüzde dünya üzerinde 14 milyonla 17 milyon arasında Yahudi olduğu sanılıyor. Bu Yahudi nüfusun ezici bir çoğunluğunu Türk kökenli Yahudiler oluşturmaktadır.

Pr. Dr. Arif Cengiz Erman.

Həmçinin yoxlayın

Məlikanda yaxalanan bir neçə azərbaycanlı fəal zaminə buraxılıb

GADTB-nin Mətbuat Mərkəzinə daxil olan məlumata görə, irqçi fars-molla rejimi Güney Azərbaycanın Məlikan şəhərində həbs …

Kanada məhkəməsi İranın Sepah-nın terrorçu təşkilat olması barədə qərar çıxardı

GADTB-nin Mətbuat Mərkəzinə daxil olan məlumata görə, Kanada məhkəməsi artıq terror əməliyyatları dünyaya məluma olan …