ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: تا چند روز پیش همه شهروندان میتوانستد با مراجعه به سامانه انتخاب نام ثبت احوال (سهیم) به نشانی sahim.sabteahval.ir و کلیک کردن بر روی گزینه «انتخاب نام»؛ نام موردنظر را وارد کنند و از مجاز یا ممنوع بودن آن آگاه شوند.
اما تحقیقات کمپین #بالامین_آدی نشان میدهد که سازمان ثبت احوال اخیراً نه تنها مشاهده اسامی مجاز و ممنوعه را پولی کرده، بلکه مراحل انجام این کار را نیز پیچیدهتر نموده و شهروندان را مجبور به «احراز هویت» از طریق «تشخیص چهره» کرده است.
به این صورت که پس از ورود به سامانه سهیم و کلیک روی گزینه «انتخاب نام»، کاربران بهصورت خودکار به سامانه هدا (هویت دیجیتال ایرانیان) منتقل میشوند. سپس از متقاضی خواسته میشود برای ادامه فرآیند، برنامه «هدا» را روی گوشی نصب کند و با اسکن کردن چهره خود، مراحل احراز هویت را تکمیل نماید. برای این کار نیز مبلغ ۱۹ هزار و ۸۰۰ تومان از کاربر دریافت میکند.
پس از طی این روند طولانی، شهروندان میتوانند در برنامه هدا با مراجعه به گزینه «انتخاب نام»، از مجاز یا ممنوع بودن نام موردنظر مطلع شوند. در حالی که در بسیاری از کشورها تلاش میشود خدمات دولتی سادهتر و کمهزینهتر شوند، اما سازمان ثبت احوال حتی روند مشاهده اسامی مجاز و ممنوعه را زمانبر، پیچیده، و پرهزینه کرده است.
پیش از این، عموم مردم آزادانه میتوانستند نامها را در «سامانه سهیم» جستجو کرده و مجاز و ممنوع بودن آن را مشاهده کنند و متوجه شوند که شمار زیادی از اسامی، مخصوصا اسامی ترکی بیدلیل ممنوع شدهاند. این شفافیت، اطلاعات دقیقتری در اختیار افراد و رسانهها قرار میداد و امکان مستندسازی و اعتراضهای فردی و گروهی را بیشتر میکرد، در نتیجه فشار اجتماعی و رسانهای برای اصلاح قوانین و رویههای سلیقهای و غیرشفاف سازمان ثبت احوال افزایش مییافت.
اما به نظر میرسد سازمان ثبت احوال با پیچیده و پرهزینه کردن این روند، قصد دارد خانوادهها و رسانهها را با موانع جدیدی مواجه کند و دسترسی آزاد به اطلاعات را محدود نماید.
