ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: «حجت عصمت‌زاده»، فعال آزربایجانی ساکن سولدوز (نقده) در آزربایجان غربی، از جمله افرادی است که نامش در جریان حوادث روستای «ساخسی‌تپه» در شهریورماه ۱۴۰۰ مطرح شد. حوادثی که پس از درگیری میان دو کشاورز و کشته شدن یک نفر و مجروح شدن چهار نفر دیگر، با گزارش‌هایی درباره حمله به خانه شهروندان تورک، ضرب‌وشتم اعضای خانواده و وقوع آتش‌سوزی همراه بود.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در آن زمان، در پی این حوادث، تصاویری از حمله به منازل و آسیب‌دیدن خانه شهروندان در ساخسی‌تپه منتشر شد. همچنین گزارش‌هایی درباره پرتاب نارنجک و آتش‌سوزی در خانه شهروندان تورک در این روستا انتشار یافت. انتشار روایت یک کودک از حمله به منزل خانواده‌اش و گزارش‌هایی درباره تهدید برخی خانواده‌ها به ترک روستا، بازتاب گسترده‌ای در میان اهالی سولدوز و فعالین آزربایجانی داشت.
در ادامه این وقایع، حجت عصمت‌زاده به اتهام انتشار فیلم‌های مربوط به حوادث ساخسی‌تپه، از سوی شعبه ۱۰۱ دادگاه کیفری دو (۱۰۱ جزایی سابق) به‌صورت غیابی به مجموعاً دو سال و شش ماه حبس تعزیری و ۵۰ ضربه شلاق محکوم شد.
بر اساس متن دادنامه منتشرشده، اتهامات مطرح‌شده علیه او شامل «اخلال در نظم عمومی» و «انتشار فیلم خصوصی در فضای مجازی» بوده است. در این حکم، برای اتهام نخست یک سال حبس تعزیری و ۵۰ ضربه شلاق و برای اتهام دوم ۱۸ ماه حبس تعزیری در نظر گرفته شده و با اعمال مقررات تعدد جرم، مجازات اشد قابل اجرا اعلام شده است.
هم‌زمان با این پرونده، دکتر «عیسی یگانه»، از فعالین آزربایجانی سولدوز، نیز در ارتباط با حوادث ساخسی‌تپه و فیلم‌های منتشرشده درباره آن، توسط پلیس امنیت بازداشت شد. گزارش‌های آن زمان حاکی بود که او پس از بازجویی به‌طور موقت آزاد شده است.
همچنین در روزهای پس از این حوادث، «فرهاد روزبان»، فعال رسانه‌ای و مدیرمسئول پایگاه خبری «سولدوز خبر»، در ۱۴ شهریور ۱۴۰۰ بازداشت شد. گزارش‌های منتشرشده از بازداشت حجت عصمت‌زاده در ۱۳ شهریور همان سال نیز حکایت داشت. در آن مقطع، برخی گزارش‌ها احتمال ارتباط بازداشت این افراد با انتشار تصاویر و اخبار مربوط به ساخسی‌تپه را مطرح کردند.
اکنون، با گذشت چند سال از آن وقایع، بازداشت حجت عصمت‌زاده به همراه فرزندش ابوالفضل توسط پلیس اداره مهاجرت تورکیه، به دلیل پایان اعتبار اقامت قانونی و مطرح شدن احتمال بازگرداندن آنان به ایران، بار دیگر وضعیت این فعال آزربایجانی را در کانون نگرانی‌ها قرار داده است.
با توجه به سابقه بازداشت و محکومیت قضایی او در ارتباط با انتشار فیلم‌های ساخسی‌تپه، احتمال مواجهه مجدد با پیگیری‌های قضایی در صورت بازگشت به ایران مطرح است. با این حال، تاکنون اطلاعات مستقلی درباره وجود پرونده جدید، اتهامات احتمالی تازه یا صدور حکم اعدام علیه او منتشر نشده و طرح چنین احتمالی باید در حد نگرانی و گزارش تأییدنشده باقی بماند.
پرونده ساخسی‌تپه، از درگیری اولیه و گزارش‌های مربوط به حمله به منازل شهروندان تا بازداشت و محکومیت افرادی که اخبار و تصاویر این حوادث را منتشر کردند، همچنان پرسش‌هایی درباره نحوه رسیدگی قضایی و سرنوشت فعالین مرتبط با این پرونده ایجاد می‌کند.
بر اساس گزارش‌های منتشر شده، «حجت عصمت‌زاده»، فعال آزربایجانی اهل سولدوز (نقده)، به همراه فرزندش «ابوالفضل»، به دلیل پایان یافتن مدت اقامت قانونی، توسط پلیس اداره مهاجرت تورکیه بازداشت شده‌اند و در معرض خطر استرداد به ایران قرار دارند.
در چنین شرایطی، وضعیت حقوقی حجت عصمت‌زاده و فرزندش و پیامدهای احتمالی بازگرداندن اجباری آنان به ایران، نیازمند توجه جدی نهادهای حقوق بشری و مراجع مسئول است.
