ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: روز ۲۱ آذر ۱۴۰۰… امروز «نجات دهنده!!!» آذربایجان در گوری که روزی نصیب همهمان خواهد شد در شهر قاهره خفته است. اما مردم آذربایجان هنوز هم به هر بهانهای از آن روزها صحبت میکنند و علاوه از سندهای رسمی موجود با یادمانهایی که در خانوادهها سینه به سینه نقل شده و تا به امروز رسیده نتوانستهاند با وجود تمام تحریفها و تاریخسازیها آن روزها را به فراموشخانه تاریخ مردمی بسپارند. اطمینان دارم که نقل قولهای سینه به سینه منبع مناسبی برای استنادات تاریخی نیست اما روزنامهها آینه روزگار خود هستند استناد به آنها راه بر تمام اغراقها و تحریفهای مثبت و منفی میبندد.
روزنامه آذربایجان ارگان رسمی فرقه دموکرات آذربایجان نیز آینه حکومت یکساله میر جعفر پیشهوری و یاران اوست. بررسی مطالب درج شده در این روزنامه که در ۳۷۰ شماره منتشر شده، نشانگر آن است که پیشهوری و یارانش علاوه از گفتمان سیاسی گفتمان اقتصادی، فرهنگی، ادبی و پزشکی نوین را نیز پیش میبردند. مطالب بیشمار درج شده در باره انواع بیماریها و درمان آن از طریق پزشکی نوین نشان از آن دارد که حکومت یکساله میر جعفر پیشهوری حکومتی یکوجهی نبوده و این حکومت علاوه از فرهنگ و هنر و اقتصاد به سلامت عمومی مردم نیز اهمیت میداد. چگونگی ترک تریاک و الکل، درمان بیماریهای مقاربتی و مبارزه باسوزاک و سیفلیس، درمان تراخوم، مقابله با تیفوس که در آن زمان به نام «بیت ناخوشلوغو» شناخته میشد، درمان کچلی، اگزاما، بیماریهایی که از گربه به انسان سرایت میکند، جذام، مالاریا، مقالات متعددی در باره سلامت کودکان [اوشاق صحیهسی]، تشویق مرددم به آبلهکوبی و مطالب بسیاری که تمام آنها را علاوه از تایپ به صورت برش از روزنامه نیز تهیه و در کتاب گنجاندهام، از جمله مطالبی هستند که در در باره طب نوین در روزنامه آذربایجان به چاپ رسیده است.
🔹از مقدمه کتابی که در دست تهیه دارم. نام کتاب: (گفتمان پزشکی نوین در روزنامههای انجمن در سه دوره، آذربایجان ۱۳۲۰ و آذربایجان ۱۳۲۵-۱۳۲۴).
