ن. بایندور: هویت آذربایجانی بیجار گروس به روایت آثار باستانی و تاریخی

گادتب: به گواه تاریخ، شهرستان بیجار گروس در طول 1400 سال گذشته همواره در حوزه جهان ترک قابل تعریف بوده است تا این که در سال ۱۳۲۵ براساس تقسیمات سیاسی و البته ترک_ستیزانه ی  پهلویان به همراه شهرستان قروه از آذربایجان منفک و به استان همدان محلق و  در اواخر دهه ی چهل با تشکیل استان_سنندج به این استان سنجاق می شود؛ حدود ۶۰ اثر باستانی ،تاریخی  و مذهبی در بیجار گروس معرفی،ثبت و ضبط شده اند که همه این آثار تاریخی و مذهبی به دست ترکان و  در عصر حاکمیت ترکان مسلمان بنا شده است.

آثار تاریخی بیجار گروس:

 بازار بیجار: سرای امیر تومان در ضلع غربی  و تمیچه حاج شهباز در ضلع شرقی بازار توسط معمار تبریزی بنا شده است – مربوط به دولت فخیمه قاجار

برج اوشقون بابا : روستای عربشاه بیجار- مربوط به امپراطوری سلجوقیان

برج اوچ گنبدخان :  روستای اوچ گنبد خان منطقه ی کرانی – عصر صفویان

 برج یئنگی ارخ :  واقع در روستایی به نام یئنگی ارخ در 60 کیلومتری شمال بیجار- دوره صفویه

حمام قدیمی شهر یاسوکند:  اواسط عصر قاجاریه

محوطه تاریخی یاسوکند:  دوره سلجوقیان

پل تاریخی صلوات آباد: میراثی از سلاطین تورک صفوی بر روی طولانی ترین رود آذربایجان(قیزیل اوزن) –  در ۱۴ کیلومتری بیجار

    پل قجور:  بر روي رودخانة قزل اوزن نزديك روستاي قجور احداث شده و در مسير جاده ی كاروانرو زنجان – بيجار  قرار دارد.

آثار مذهبی:

مسجد خسروآباد گروس : قاجاریه ( 1299-1195 ه ق) /

بقعه پیر خضر روستای قاضی قوشچی – عصر قاجاریه

امامزادگان شهر پیره تاش(پیرتاج) – عصر سلجوقیان

مسجد جامع شهر بیجار – عصر قاجاریه

 آثار باستانی و تاریخی بیجار گروس:

 قلعه باستانی قمچقای واقع در روستایی به نام قمچقای و 40 کیلومتری بیجار- مربوط به سه هزار سال قبل از تجاوز آریایی ها به ایران

 تپه ی باستانی روستای قراتوره

تپه ی چوغا – بیجار

تپه ی قلعه بیجار – مرکز شهر

تپه ی گرگین- روستای گرگین  از توابع یاسوکند

تپه ی قلعه – چنگیزقالا ی بیجار

محوطه باستانی شهریاسوکند