GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Evin həbsxanasında saxlanılan azərbaycanlı siyasi məhbusların fiziki vəziyyəti ilə bağlı yayılan hesabata əsasən, bir qrup məhbusun 8 ay əvvəl keçirdiyi 47 günlük aclıq aksiyasından sonra onların müalicə ilə bağlı tələblərinin mühüm hissəsi hələ də təmin edilməyib. Bəzi məhbusların səhhətinin isə getdikcə ağırlaşdığı bildirilir.
Bu aclıq aksiyası məhbusların qeyri-qənaətbəxş tibbi, humanitar və qidalanma şəraitinə etiraz olaraq 47 gün davam edib. Yayılan məlumata görə, aclıq aksiyası başa çatarkən həbsxana məsul şəxsləri azərbaycanlı siyasi məhbusların ağır vəziyyətini araşdırmaq və onların tibbi və humanitar problemlərinin həlli üçün zəruri tədbirlər görmək öhdəliyi götürüblər. Lakin yeni hesabatlar göstərir ki, bu vədlərə baxmayaraq, bir sıra məhbusların tibbi problemlərinə laqeyd münasibət davam edir və onlar ixtisaslaşmış tibbi xidmətlərdən effektiv şəkildə yararlana bilmirlər.
Tahir Nəqəvi bu məhbuslardan biridir və bir sıra ciddi xəstəlik və fiziki problemlərdən əziyyət çəkir. Təcrübəli həkimin Şühədai Təcriş xəstəxanasında apardığı müayinənin nəticəsinə əsasən, onun sistoskopiya, sidik kisəsi müayinəsi və prostat xəstəliyinin müalicəsini davam etdirməsinə ehtiyac var. Müxtəlif ultrasəs müayinələri və analizlər aparılmasına baxmayaraq, onun müalicə və əməliyyat prosesi dayandırılıb və indiyədək müalicəsinin davam etdirilməsi üçün effektiv şəkildə xəstəxanaya göndərilməyib.
Tahir Nəqəvi həmçinin bel nahiyəsinin 7, 9, 10 və 11-ci fəqərələrinin sınıqlarından, boynun 4-cü və 5-ci fəqərələrində disk zədələnməsindən əziyyət çəkir. Bu zədələrə dair MRT və rentgen görüntülərinin də mövcud olduğu bildirilir. Hesabata görə, bu tibbi sənədlərə baxmayaraq, onun fizioterapiya və ixtisaslaşmış müalicəsi üçün lazımi tədbirlər görülməyib.
Hər iki dizdə aşınma, ürək-damar problemləri, yüksək qan təzyiqi, yüksək təzyiq nəticəsində ürəyin böyüməsi və ağır hipotireoz da onun digər sağlamlıq problemləri sırasında göstərilir. Yayılan məlumata görə, bu xəstəliklərlə bağlı tibbi sənədlər Evin həbsxanasının müalicə məntəqəsindəki tibbi dosyesində mövcuddur.
Mahmud Ocaqlu isə üç ildən artıqdır Evin həbsxanasında saxlanılır və ciddi görmə problemlərindən əziyyət çəkir. Hesabata görə, həbsxanada ixtisaslaşmış oftalmoloji avadanlığın olmaması və onun ixtisaslaşmış xəstəxanaya göndərilməsinə razılıq verilməməsi səbəbindən görmə problemləri daha da ağırlaşıb. Son aylarda onun hər iki gözündə də katarakt yarandığı bildirilir. Bu vəziyyətin davam etməsi və ixtisaslaşmış müalicədən məhrum olması onun görmə qabiliyyəti ilə bağlı ciddi narahatlıqlara səbəb olub.
Evin həbsxanasında saxlanılan digər azərbaycanlı siyasi məhbus Vədud Əsdi də çoxsaylı sağlamlıq problemləri ilə üzləşib. Onun ağır allergiyadan əziyyət çəkdiyi, bunun nəticəsində görmə problemlərinin yarandığı, tənəffüs yollarının şiddətli və daimi tutulması və gözlərindən davamlı yaş axması gündəlik həyatını çətinləşdirir.
Hesabata görə, onun Tehrandakı ixtisaslaşmış tibb və allergiya mərkəzlərində müayinədən keçməsinə ehtiyac olmasına baxmayaraq, xəstəxanaya göndərilməsinin qarşısı alınıb və ona yalnız ümumi və ixtisaslaşmamış dərmanlar verilir. Bu dərmanların isə halsızlıq və yuxululuğa səbəb olduğu bildirilir. Onun etirazına cavab olaraq isə, yayılan məlumata görə, ona belə deyilib: “Nə vaxt azad olsanız, gedib özünüzü müalicə etdirərsiniz.”
Bundan başqa, lazımi qidalanmanın və sağlam qida məhsulları ilə vitaminlərə kifayət qədər çıxışın olmaması Vədud Əsdinin ağız və diş sağlamlığında ciddi problemlərə səbəb olub. Onun çox sayda dişinin sıradan çıxdığı və həbsxanadan kənarda diş müalicəsinin yüksək xərclərinin onun maddi imkanlarını aşdığı bildirilir.
Onun bel və onurğa problemləri də hələ də ixtisaslaşmış müalicəsiz qalıb. Bu problemlərin Evin həbsxanasına hücum zamanı baş verən 12 günlük müharibə dövründə partlayış dalğasının təsiri nəticəsində yarandığı və ya ağırlaşdığı bildirilir.
Ayaz Seyfxah da Evin həbsxanasına hücum nəticəsində yaranan partlayış dalğası səbəbindən sol qulağında ciddi zədələnmə və eşitmə sistemində ağır pozuntu ilə üzləşib. Hesabata görə, bu zədə təkrar infeksiyalara, ağrıya, üz nahiyəsində şişkinliyə və sol qulağın tamamilə fəaliyyətini itirməsinə səbəb olub.
Hadisədən bir neçə ay keçməsinə baxmayaraq, “büdcənin olmaması” və ya “xəstənin xəstəxanaya göndərilməsi üçün kifayət qədər əməkdaşın olmaması” kimi səbəblərlə onun ixtisaslaşmış tibb mərkəzinə köçürülmədiyi bildirilir.
Evin həbsxanasında saxlanılan azərbaycanlı sənətçi Mürtəza Pərvin də bir müddətdir şiddətli bel ağrısı və sağ ayağının dizində vətər dartılmasından əziyyət çəkir. Həbsxananın müalicə məntəqəsinə dəfələrlə müraciət etməsinə və fiziki problemlərinin davam etməsinə baxmayaraq, onun ixtisaslaşmış tibb mərkəzinə göndərilməsi üçün indiyədək icazə verilməyib. Ağrıların nəzarətdə saxlanılması üçün əsasən sarğı və ağrıkəsici məlhəmlərdən istifadə edildiyi bildirilir.
Hesabata əsasən, qeyd olunan hallar Evin həbsxanasında saxlanılan azərbaycanlı siyasi məhbusların tibbi vəziyyətinin yalnız bir hissəsini əks etdirir. Digər məhbusların da ixtisaslaşmış tibbi xidmətlərin göstərilməməsi və həbsxanadan kənardakı tibb mərkəzlərinə göndərilmələrinin gecikdirilməsi səbəbindən oxşar sağlamlıq problemləri ilə üzləşdiyi bildirilir.
