آیازآتا در تورکها

گادتب: آیازآتا قدیسی است که در فرهنگ تورک ها با بابانوئل و Ded Moroz اسلاو نقش مشابه را ایفا می کند و در سرمای زمستان به کمک بی‌کسان ، فقرا و گرسنگان می آید.

او اغلب در لباس نقره ای آبی طولانی و تاج برف ریزه مانند به تصویر کشیده می شود.

در اسطوره شناسی تورک ها خصوصا در میان تورکان قزاقستان و قرقیزستان خدای سرما به حساب می آید.

همسان آن در فرهنگ آذربایجانی ها “شاختا بابا” هست که تقریبا همان معنای مشخص پدر سرما را می رساند؛

به عنوان “آیاز خان” نیز شناخته می شود ؛

از نور ماه آفریده شده است ؛

علت سرما در زمستان می باشد ؛

تقریبا همسان با بابانوئل می باشد ؛

و از اسامی دیگرش “آک آیاس” نیز می باشد ؛

بر اساس اسطوره های تورک سوراخ و حفره ی زمین جایی در زیر 7 ستاره ی خوشه پروین قرار داشته است و سرما از آن حفره وارد زمین شده و زمستان می آمد.

زمانی که ماه در هوای صاف آسمان به آسانی دیده می شود ، آیاز (سرمای شدید) توسط خدای ماه و یا ( آیاز آتا) به زمین فرستاده می شود.

در میان تورک های قزاق جشنی به نام “سوغومباسی” وجود دارد که به خاطر پیشوازی از سرما و زمستان برگزار می شود ؛ جشنی که با بارش اولین برف و آمدن اولین سرما برگزار می شود.

احتمال اینکه آمدن “آیاز آتا” با این جشن و عید در ارتباط باشد وجود دارد.

آیاز در عین حال به معنای نور ماه نیز می باشد ؛ در تورکی آلتایی قدیم “آیاس” _ “هاجاس” به معنای “آسمان صاف” نیز به کار رفته است.