ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: اکبر نعیمی فعال حقوق بشر آذربایجانی محبوس در بند۴ زندان اوین در سخنرانی که روز اول اسفند ۱۳۹۲ در مراسم گرامیداشت روز جهانی زبان مادری داشته به مواردی اشاره کرده است که متن سخنرانی به شرح زیر می باشد :
” بو گون دونیالیق آنا دیلی گونو دیر. آیت الله مطهری دئییر: ” کولتورو ایله دیلینی یاشاتمایان میللت، دیری قالمایاجاق!”. “نوام چامیسکی” تانینمیش دیلچینین دیللره دوشموش بیر سؤزو واردیر: ” آنا دیلی ایله اونون اؤیرَدیلمهسی مسئلهسی آچیقلایانمایا احتیاجی اولمادیغی قدر آیدین و آشکار دیر.”
بونا گؤره دونیادا دولتلر ییغیشیب، اینسانلار ایله دولتلرین اورتاق حاقلارینی اولوسلارآراسی ایلقارلارلا او جوملهدن اینسان حاقلاری کونوانسیونو، دیل حاقی کونوانسیونو، اوشاق حاقلاری کونواسیونو کیمی قونولاری بیرلشمک اوچون سئچیبلر.
بو آرادا ایران بو کونوانسیونلار ایله ایلقارلاری ایمضالاییب اونلاری یئرینه یئتیرمهیه بویون گلیب. بیز ایراندا یاشایان تورکلر بو کونوانسیونلاردان فایدالانماغی دوغال حاقیمیز بیلیب، اونلاری دیل حاقیمیزی ایستهمه یولونا ایشیق ساچان بیر چیراغ گؤروروک.
دیقتلی باخساق؛ ایرانین آنا یاساسینین 19-جو مادهسی بارابار حاقلاردان دانیشیر، اصلینده 19-جو ماده، 15-جی مادهنین یول بیری دیر. ایراندا دیل حاقلارینی ایستهمک تکجه تورکلره مخصوص دئییل. بوگون گؤروروک؛ کوردلر، بلوچلار و حتی عربلر جامعهسی عربجهنین راهنمایی دؤنمیندن مدرسهلرده اوخونولدوغونا باخمایاراق جدیتله دیل حاقلارینی ایستهییرلر، اونلار ایستهییرلر مدرسهلرده آنا دیللرینده تعلیم آلسینلار.
دونیادا بیر چوخ نئچه دیللی اؤلکهلر بو یولو گئدیب، اوغورلو اولوبلار. آرخایینام ایراندا تورکلر بیر گون بو حاقلارینا چاتیب، تورک دیلی مدرسهلره گیرهجک. آرخایینام هئچ بیر گوج میلتلرین حاقلی ایستَکلرینین قارشیسینی آلانمایاجاق، میللتلرین ایرادهسی اونلارین قانونی و شرعی ایستکلرینی دوغرولداجاق. سؤزلریمی بو بیت ایله سونا چاتدیریرام:
دونیادا قارانلیقلار اگر قول قولا وئرسه بیر خیرداجا شمعین ایشیغین سؤندوره بیلمز
ترجمه متن سخنرانی اکبر نعیمی
” امروز روز جهانی زبان مادری است. آیتالله مطهری میگوید ملتی زنده نخواهد ماند مگر اینکه فرهنگ و زبانش زنده بماند. در اهمیت زبان مادری همچنین نوام چامسکی زبان شناس و فیلسوف معروف جهان جمله معروفی دارد: ” مسئله زبان مادری و تدریس به آن به قدری واضح و روشن است که لزومی به توضیح اضافه ندارد.”، از این روست که در جهان دولتها گرد هم آمده و حقوق مشترک انسانها و دولتها تحت میثاقهای بین المللی چون مفاد حقوق بشر، کنوانسیونهای حقوق زبانی، کنوانسیونهای حقوق کودک و … به عنوان فصل مشترک و معتبر پیش روی همه قرار داده اند. در این بین ایران یکی از متعهدین و امضاکننده های این کنوانسیونها و میثاق نامه ها است.
خوب طبیعی است ما بعنوان جامعه ترکهای ایران از مفاد این کنوانسیونها بهره جسته و آنها را چراغی روشن در مسیر مطالبه حقوق زبانی خود قرار دهیم. اگر دقت کنیم اصل ۱۹ قانون اساسی ایران هم از حقوق برابر صحبت می کند اصلی که در اصل همراه کننده اصل ۱۵ قانون اساسی است. مطالبه زبانی در ایران هم مختص ترکها نیست. امروز شاهدیم جامعه کردها، بلوچها و حتی جامعه عربها که زبان عربی در دوره راهنمایی در مدارس تدریس میشود به جد مطالبه زبانی داشته و خواهان آموزش زبان مادری شان از پایه ابتدایی در مدارس هستند. کشورهای چند زبانه زیادی که این مسیر را رفته اند و مسیرشان گره گشا و موفقیت آمیز بوده است.
مطمئنم روزی جامعه ترکهای ایران، به این خواسته به حق خود رسیده و زبام مادری شان وارد مدارس خواهد شد. مطمئنم هیچ نیرویی مانع خواست بحق ملتها نبوده و اراده ملتها خواستهای قانونی و شرعی خود را جامه عمل خواهند پوشاند سخنانم را با این بیت تمام میکنم. اگر تمام تاریکی های جهان دست در دست هم دهند توان گرفتن نور یک شمع روشن را نخواهند داشت.
