ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: اویغورها مردم ساکن شمالغرب چین هستند که در ایالت خودگردان سین کیانگ یا تورکستان شرقی (اویغورستان) به مرکزیت اورومچی زندگی میکنند. مردم اویغور از اقوام تورک تبار و مسلمان هستند.
توركان اويغور از متمدنترين٬ و از پيشگامان تمدن و فرهنگ٬ در ميان اقوام باستاني تورك بوده اند. در تاريخ توركي٬ نام اويغورها آنچنان با مفاهيم فرهنگ و تمدن عجين و حتي مترادف شده است كه امروزه در زبان توركي مفهوم “متمدن” با كلمه “اويغار” ادا مي گردد. در ميان اقوام بيشمار تورك كه همراه نيروها و ارتش مغول به خاك ايران امروز وارد شدند٬ گروههاي توركان اويغور جايگاه بسيار بزرگي داشته اند.
اويغورها بعد از قبول دين مانى الفباي گؤك تورك را رها نموده و به جاي آن الفباى جديدى بر مبناى الفباى سغدى كه مانوى بودند ساختند كه به الفباى اويغورى معروف شد. الفباى سغدى ٢٢ حرف داشت
تركان اويغور بر تاريخ و فرهنگ ايران امروز تاثير عمده داشته اند. يكي آثار مدني مانند آشنا ساختن ايرانيان با مفاهيمي مانند :كاغذ٬ خط توركي اويغوري و تقويم توركي-اويغوري٬ نگارگري و مینیاتور٬موسيقي و رقص و… میباشد
این نقطه را نیز گوشزد کنم که تورکان اویغور در داخل محدوده ی جغرافیایی کشور چین قرار دارند و از آنجا که چینیان از دوران ورود خود به تاریخ، همواره تورکان (هون،گؤک تورک و…) را بالای سر خود به عنوان حکومتی قدرتمند میدیدند از آن جهت و از روی نفرت همواره تورکان مسلمان اویغور را تحت فشار قرار میدهند و به بهانه های مختلف اقدام به نسل کشی انها میکند
کشور چین حتی اجازه ی مطالعه تاریخ شناسان درباره ی تاریخ دقیق تورکان اویغور و بناهای قدیمی ساخته شده توسط تورکان اویغور دا نمیدهد و سعی در تخریب آنها دارد
