ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: یکی از اسناد معتبر استقرار ترکان باستان در آذربایجان وجود اسامی قدیمی جغرافیایی است که به صورت علمی توپونیم گفته می شود. این اسامی خاص مانند وجود فسیلها در زمین شناسی کاربرد دارند و با استفاده از این ابزار مهم تاریخی، پی به وجود استقرار طوایف مختلف در جغرافیای آذربایجان می بریم. بگذریم از وجود ترکان آس ( که در کلمات آذربایجان، آسیا، سلماس، سیواس، آستارا و…) به یادگار مانده و صدها اسم خاص دیگر، در این مقاله به بررسی ترکان « سووار» یادگار مانده در کلمه « بیله سووار» می پردازیم.
سووارها یا به شکل دیگر سابیرها/ سابارها گروهی از ترکان بودند که در تاریخ آذربایجان خوش درخشیدند و نامشان در شهر بیله سووار به یادگار مانده است. سابارمرکب از دو کلمه ساب ( از مصدر ساپماق) و آر/ ار می باشد که به معنای کسی که از راه خارج می شود می باشد. این شکل از کلمه در کلمات خاص خزر، بولغار هم دیده می شود. بیشتر اطلاعات ما از تاریخ ترکان بیله سووار از منابع خارجی خصوصا منابع رومی بدست آمده است و این گروه از ترکان بخاطر جنگاوری و استفاده از تاکتیک جنگی پیشرفته مورد توجه دیگر ملتها قرار گرفتند. در قرن ششم میلادی اتفاق بیزانسها با ترکان سووار سبب شد تا ساسانیها نتوانند به مناطق شمالی از جمله آذربایجان به راحتی دست یابند. این گروه از ترکان بعدها در امپراطوری های هون، گوگ تورک و دولتهای آذربایجانی حل شده و به گنجینه مدنی آذربایجان افزودند.
