ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: در پی دعوت آتاتورک از رضاشاه برای دیدار از ترکیه، 12 خرداد 1313 رضاشاه و هیئت همراه وارد تبریز شدند. اقامت وی در تبریز با بازدید از کارخانجات و مناطق شهری تبریز تا 17 خرداد ادامه داشت و 17 خرداد رضاشاه و هیئت همراه از طریق خوی به ماکو رفته و ساعت 10 صبح 17 خرداد از مرز گذشته ناهار را در دوغوبایازید صرف کرده شب در ایغدیر سپری نمودند. 21 خرداد هیئت وارد قارص شده و 24 خرداد به طرابوزان رفته از طریق سامسون به آنکارا رسیدند.
در این سفر رضاشاه با آتاتورک به زبان ترکی صحبت می کرد. گزارش ریز سفر رضاشاه به سبب حضور مسعودی مدیر روزنامه اطلاعات در هیئت همراه در روزنامه اطلاعات خرداد 1313 موجود می باشد.
سفر به تركيه تأثير عميقي بر روحيات رضاشاه گذاشت.
« مستشارالدوله » سفر كبير ايران در تركيه ميگويد اولين اظهارات رضاشاه كه حاكي از تأثيرپذيري وي در زمينه مشاهداتش از زنان تركيه بود، جملهاي بود كه شاه در عمارت حزب خلق تركيه خطاب به وي بر زبان آورد. مستشارالدوله خاطره خود را در اين زمينه براي سناتور صديق اعلم چنين نقل كرده است:
شبي پس از پايان ضيافت رسمي باشكوه وقتي رضاشاه به عمارت حزب خلق كه محل اقامت او در آنكارا بود مراجعت كرد تا پاسي از شب نخوابيد و در تالار بزرگ خانة ملت قدم ميزد و فكر ميكرد و گاه گاه بلند ميگفت: عجب!عجب! وقتي چشمان شاه متوجه من شد كه در گوشة تالار ايستاده بودم فرمود: «صادق من تصور نميكردم تركها تا اين اندازه ترقي كرده و در اخذ تمدن اروپا جلو رفته باشند. حالا ميبينيم كه ما خيلي عقب هستيم مخصوصاً در قسمت تربيت دختران و بانوان»
من در جواب رضا شاه عرض كردم: «قربان در سايه اعليحضرت همايوني ترقيات عظيم نصيب ملت ايران شده است» رضاشاه جواب داد: «معذلك هنوز عقب هستيم و فوراً بايد با تمام قوا به پيشرفت سريع مردم مخصوصاً زنان اقدام كنيم»
بسیاری از محققین دیدار رضاشاه از ترکیه را سرآغاز بسیاری از فعالیتهای اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی وی می دانند که به نظر عده ای خودباختگی و به نظر عده دیگر تجددگرایانه بود
