ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: خیابانی از مشروطه خواهان آذربایجانی بود که پس از ناملایمتی به مشروطیت آذربایجان قیام نمود. خیابانی می خواست آذربایجان در دست او بوده و با قدرت گرفتن، به سر تهران رفته کل ایران را اصلاح نماید. (خسرو شاهی، سید هادی، نهضت آزادیستان و شیخ محمد خیابانی، مرکز اسناد انقلاب اسامی، تهران، ۱۳۸۹، تهران، ص: ۱۸۵)
وی در دوشنبه ۳ خرداد ۱۲۹۹ شمسی در تبریز نام ایالت آذربایجان را به آزادیستان تبدیل نموده و اعلام کرد « اسم ایالت باید در اوراق رسمی نیز آزادیستان نوشته شود. هر اداره¬ای که بر این اخطار عمل نکند مخالف شمرده خواهد شد.» (آذری، علی، قیام شیخ محمد خیابانی، بنگاه مطبوعاتی صفی علیشاه، تهران، چاپ چهارم ۱۳۶۲ص: ۳۷۰)
در ۲۶ خرداد ۱۲۹۹ عین الدوله طی تلگرافی به تهران ضمن اعلام موضوع فوق در استفاده از کلمه آزادیستان کسب تکلیف نمود. وی همچنین برای تثبیت وضعیت خود برای اولین بار در آذربایجان به تشکیل نیرویی به نام ژاندارمری در تبریز مبادرت کرد که به ژاندارمری خیابانی معروف شد. از دیگر سو مخبرالسلطنه نیز نیروی ژاندارمی تاسیس کرد و فرماندهی آنرا به ماژور حسین خان ملک زاده داد. ( قائم مقامی، جهانگیر، تاریخ ژاندارمری ایران: از قدیمیترین ایام تا عصر حاضر، روابط عمومی ژاندارمری کشور شاهنشاهی، بی تا، ص: ۲۳۲٫ )
گویا پس از قتل خیابانی ژاندارمری او نیز منحل شد ولی افسران و چهارصد نفر افراد آن به خدمت فوج ژاندارمری آذربایجان که به فوج چهاردهم خوانده شد درآمدند.
( به مناسبت ۲۲ شهریور ؛ ۹۹ مین سالگرد کشته شدن خیابانی)
