
گادتب: هر ایل پاییزین خزل آییندا، اوشاقلار، یئنییئتمهلر و گنجلر تحصیل آلماق اوچون اوخول(مکتب) و بیلیمیوردلارا یؤنهلیرلر.
آنجاق ایران آدلی اؤلکهده یالنیز فارس دیلی رسمی دیل اولدوغو اوچون غیرفارس دیللر اوخول و بیلیم مرکزلرینده یئرآلماییرلار.
بو مساله آذربایجان تورکلری و ساییرا تورکلره گلدیکده داهادا آغیر و آجیناجاقلی دوروملا قارشیلاشیریق، نییه کی اؤلکهده
۳۰ میلیوندان آرتیق نفوسا مالک اولدوقلارینا باخمایاراق، تورکجه اولان تک بیر اوخولدان بیله محرومدورلار.
هالبوکی دیل حاقلار بیلدیرگهسی، اوشاق حاقلار سؤزلشمهسی، آزینلیقلارا منسوب فردلر حاقلارینین بیلدیرگهسی و یونسکو دیل بیلدیرگهسینده، آچیق-آیدین شکیلده آنادیلین تحصیلی حاققیندا و دیللرین قورونماسی ایله باغلی ایلکهلره شاهد اولوروق.
آنجاق یوز ایلدن آرتیق آسیمیلاسیون سیاستی، توپلومسال دیشلانما و کولتورل یاساقلانماغا معروض قالان آذربایجان تورکلری، آنادیلینده تحصیل آلماقدان، کولتورل و اقتصادی انکشافدان محروم اولوب، میللی وارلیغینی ایتیرمک تهلوکهسیله اوز-اوزه قالمیشدیرلار.
یئری گلمیشکن جوزف بارت-ین دئدییینی اساس توتاراق وورغولاماق اولار؛
اوخول پلانلاریندا اولمایان دیل یوخ اولماغا محکوم اولور.
یعنی دیلین قورونوب انکشاف ائتمهسی او دیلی دانیشماق ایله دئییل، یازی و کتابت شکلینده اولماسی ایله گرچکلهشیر.
آنادیلده تحصیل آلماق، علمی باخیمدان وورغولانیب اؤنمسهنیلن بیر مسالهدیر.
اوشاق، عاییله، کوچه، بازار و ساییرا محیطلرده(صمیمی محیط) اؤیرندییی دیلی، اوخول و علمی مرکزلرده(رسمی محیط) استاندارد بیر شکیلده اؤیرهنیر.
بو سورج اونون بیلیش(شناخت) مسالهسینی ساغلام شکیلده سوردورور و فردین ذهنی باخیمدان بؤیومه، یوکسلمهسینی ساغلاییر.
آنجاق آنادیلده تحصیل آلمایینجا
تحصیل دوشوشو(افت تحصیلی)، اوخوللاردان قاچیش، اؤزگوونین ائنمهسی، دانیشیق قابلیتینین آزالماسی، تحصیل ساحهسینده یئترینجه یوکسلمهمک و علمی یئترسیزلیکلره شاهید اولوروق.
دولت سوروملولاری سایدیغیمیز سورونلاری چؤزمک اوچون آنادیلینده تحصیل آلماق یئرینه، فارسلاشدیرما پروژهسینی داهادا آشاغی یاشلارا داشییاراق، فارس یئترلیک پروژهسینی(طرح بسندگی فارسی) اویغولاماقدادیرلار.
یعنی توتهیی ترسه طرفیندن چالماغا داوام ائتمکدهدیرلر.
بیر طرفدن ایسه توپلوم ایچینده آنادیلینی ساوونان و یاییملایان اجتماعی و مدنی فعاللار ایسه باسغی، محدودیت و محرومیتلره معروض قالیرلار.
اونلار میللی وارلیقلارینی ساوونوب قورویورلار دئیه دؤولت مامورلار طرفیندن آغیر شکیلده جزالاندیریلیرلار.
آدلار، سؤزجوکلر، قاوراملار، سیمگهلر و روایتلر بیله ساواش آلانینا دؤنوشورلر.
داها دوغروسو اؤلکهده اویغولانان کولتورل ساواش دؤولتین ان اساس ساواش و سیاستی ساییلیر.
بو سیاست بیرلیک قوروما بهانهسیله، غیرفارس دیل و کولتورلری یوخائتمک، آزینلیقلاری حاکیم کولتورده اَریتمک و میللی سلطه ساغلاماق اوچون یوز ایلدن آرتیق یورودولمکدهدیر.
یعنی دیل و کولتور مسالهسی گوج و سیاست ایله ایچ-ایچه کئچمیش بیر مسالهیه دؤنوشموشدور.
دیل، تکجه ایلهتیشیم آراجی(ابزار ارتباط) دئییل بلکه کیملییین سیمگهسی، کولتورون اساسی و میللتین تملیدیر.
اینسانلار دونیانی آنادیلی چرچیوهسینده درک ائدیرلر. او اوزدن هر دیل بیر دونیاگؤروشو، بیلیش مجموعهسی و حقیقت پنجرهسی ساییلیر.
دیلینی ایتیرن فرد ایسه، وارلیق ائوینی ایتیریر.
میللی وارلیغیمیزی قوروماق اوچون دیلیمیزی اؤیرهنیب، دیلداشلاریمیزا اؤیرهدیب، کولتوروموزو ساوونوب قورومالیییق.
بئله اولان حالدا وارلیق ائویمیز، کولتور خزینهمیز و وطنیمیز داییم یاشایار.
ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی