ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: نشریه آنلاین «دیپلماسی مدرن»، مستقر در بروکسل، در تحلیلی نوشت توافق جمهوری اسلامی و عمان بر سر نقشه کشتیرانی در تنگه هرمز را نباید نشانه نزدیک شدن به پایان جنگ یا بازگشایی کامل این آبراه دانست. به نوشته این وبسایت، حکومت ایران تلاش دارد مذاکرات فنی با عمان را از مذاکرات جنگ با آمریکا جدا کند و بازگشت عادی کشتیرانی تجاری را به شروطی از جمله پایان محاصره دریایی، تهدیدهای نظامی و اقدامات آمریکا و پرداخت غرامت جنگی مشروط کرده است. «دیپلماسی مدرن» بر این اساس معتقد است چارچوب عمان بیش از آنکه توافقی برای حل جنگ باشد، سازوکاری محدود برای مدیریت کشتیرانی است.
این تحلیل ابهام در ساختار تصمیمگیری جمهوری اسلامی را یکی از عوامل مهم در ارزیابی مذاکرات میداند. «دیپلماسی مدرن» نوشت مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، همچنان در راس ساختار سیاسی قرار دارد، اما پس از آسیبهایی که جنگ به ساختار امنیتی حکومت وارد کرد، الگویی تازه در حال شکلگیری است: تصمیمهای اصلی در حلقه نزدیک رهبر جمهوری اسلامی متمرکز میشود، در حالی که هماهنگی امنیتی، فعالیتهای اطلاعاتی و کنترل داخلی میان نهادهای مختلف تقسیم شده است. به نوشته این وبسایت، مشخص نبودن چگونگی تجمیع اطلاعات و شکلگیری تصمیم نهایی میتواند درباره دوام توافقهای احتمالی تردید ایجاد کند.
«دیپلماسی مدرن» در سوی دیگر، مشکل واشینگتن را نه ابهام ساختاری، بلکه اختلاف بر سر اولویتها ارزیابی کرد. این تحلیل به تفاوت میان مواضع جیدی ونس و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اشاره کرد؛ ونس بازگرداندن جریان نفت از تنگه هرمز را در اولویت قرار داده، در حالی که ترامپ جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای را اولویت اصلی خوانده است. «دیپلماسی مدرن» همچنین اظهارات ترامپ درباره کنترل یا تبدیل تنگه هرمز به قلمرو آمریکا را نشانه آمیخته شدن اهداف امنیتی و اقتصادی واشینگتن میداند.
این رسانه تحلیلی در نهایت شروط حداکثری دو طرف را مانع مهم رسیدن به توافق ارزیابی کرد. حکومت ایران پایان حملات، خروج نیروها، رفع محاصره و تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پرداخت غرامت را مطالبه میکند و ترامپ نیز مطالبات گستردهای از جمهوری اسلامی مطرح کرده است. در جمعبندی این تحلیل، مشکل مذاکرات فقط فاصله میان خواستههای دو طرف نیست؛ ابهام درباره سازوکار تصمیمگیری در جمهوری اسلامی و اختلاف بر سر اولویتهای دولت آمریکا نیز این پرسش را ایجاد کرده است که حتی در صورت دستیابی به توافق، چنین توافقی تا چه اندازه میتواند پایدار بماند.
