ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: اداره ثبت احوال شهرستان رباطکریم در استان تهران، ۲٠ روز است از صدور شناسنامه برای نوزاد یک خانواده آذربایجانی اصالتا اهل تکاب با نام ترکی «ائلحان» خودداری میکند و دلیل آن را «نوشتار ترکی» این نام عنوان کرده است.
سجاد یکتایی یولغونآغاج پدر کودک، به کمپین #بالامین_آدی صفحه دان @dan.magazin گفت: «پسرم در ۱۱ مردادماه ۱۴۰۵ متولد شد و نامش را ائلحانELAHN گذاشتیم که در زبان ترکی به معنای “فرمانروا و بزرگ ایل و خاندان” است. اما مسئولان اداره ثبت احوال رباطکریم از صدور شناسنامه خودداری کردند و گفتند: “به دلیل همزهدار بودن و موجود نبودن نام در سیستم، نمیتوانیم آن را ثبت کنیم. فقط امکان ثبت آن به شکل ایلحان یا ایلهان İLAHN وجود دارد.”»
ما هم با ثبت شکایت در بازرسی کل کشور، پیگیر حقوقمان شدیم. این نهاد نیز خواستار رسیدگی به درخواست ما توسط اداره ثبت شد، اما ثبت احوال، ضمن مخالفت دوباره با ثبت نام نوزادمان، پاسخ داد: «طبق ماده ۱۵ قانون اساسی، زبان و خط رسمی مشترک مردم ایران فارسی است، اسناد و مکاتبات و متون رسمی باید با این خط و زبان باشد. ائلهان نوشتار ترکی است، در صورت تمایل به صورت نگارش فارسی ایلهان برای پسران قابل انتخاب است.»
این در حالی است که ماده ۱۵ قانون اساسی در ادامه میگوید: «استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانههای گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در كنار زبان فارسی آزاد است.» اما اداره ثبت احوال با برداشتی سلیقهای و ناقص از این قانون، سعی دارد ابتداییترین حق ما، یعنی انتخاب نام دلخواه برای کودکمان، را سلب کند. از سوی دیگر، معنای ایلحان و ایلهان کاملاً متفاوت است و ارتباطی با نام ائلحان ندارند.»
اداره ثبت احوال در حالی از صدور شناسنامه برای اسامی ترکی به بهانههایی مانند «همزهدار بودن» و «نوشتار ترکی» خودداری میکند که برای اسامی غیرترکی همزهدار مانند «فائزه، فائقه و مائده» بدون هیچ مشکلی شناسنامه صادر میشود.
بیشناسنامه ماندن کودکان پیامدهای متعددی به همراه دارد؛ از جمله محرومیت از بیمه، واکسیناسیون و خدمات بهداشتی و درمانی، محرومیت والدین از دریافت یارانه و سهام عدالت، تحمیل هزینههای اضافی به خانواده و ایجاد استرس و فشار روانی برای والدین.
