GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi (GADTB) Azərbaycana dəstək bəyanatı yayıb. Bəyanatı olduğu kimi təqdim edirik:
Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi (GADTB) Azərbaycan Respublikasında təhsil müəssisələrində vahid məktəbli geyimi siyasəti, dünyəvi təhsil prinsipləri və bu məsələlər ətrafında aparılan siyasi müzakirələrlə bağlı mövqeyini bəyan edir.
GADTB Azərbaycanın suverenliyini, dünyəvi dövlətçilik ənənələrini, milli maraqlarını və müstəqil siyasi qərarvermə hüququnu qətiyyətlə müdafiə edir.
Dünyəvi təhsil və vahid məktəbli geyimi prinsipi
Müasir, demokratik və dünyəvi dövlətin əsas vəzifələrindən biri bütün uşaqlar üçün bərabər, keyfiyyətli və dünyəvi təhsil mühitinin təmin edilməsidir. Məktəblər dini təbliğatın deyil, elmin, biliyin, tənqidi düşüncənin, vətəndaşlıq şüurunun və müasir dünyagörüşünün formalaşdığı təhsil müəssisələri olmalıdır.
GADTB hesab edir ki, məktəblərdə vahid geyim qaydalarının tətbiqi sosial bərabərliyin, məktəb nizam-intizamının və təhsil mühitində ümumi standartların qorunmasına xidmət edə bilər. Bu qaydalar şagirdlərin sosial mənsubiyyətinə, ailələrinin maddi imkanlarına və dini baxışlarına görə ayrı-seçkiliyə yol verilmədən, aydın və hamıya bərabər tətbiq olunan prinsiplərə əsaslanmalıdır.
Məktəbli geyimi ilə bağlı tələblərin hicab və digər dini simvollar məsələsinə tətbiqi isə müvafiq qanunvericilik, təhsil siyasəti, insan hüquqları və uşaqların mənafeləri çərçivəsində qiymətləndirilməlidir. GADTB dünyəvi təhsil prinsipini dəstəkləməklə yanaşı, bu sahədə qəbul edilən qərarların hüquqi əsaslara söykənməsinin və ayrı-seçkiliyə yol açmamasının vacibliyini vurğulayır.
Dünyəvilik dini düşmənçilik demək deyil. Dünyəvi dövlətin mahiyyəti dövlət idarəçiliyinin dini göstərişlərdən asılı olmaması, təhsilin elmi əsaslarla qurulması və dövlət siyasətinin ümumi qanunlar əsasında həyata keçirilməsidir.
Azərbaycan Respublikasının daxili işlərinə müdaxiləyə qarşı
Azərbaycan Respublikası öz daxili siyasətini, təhsil sistemini və dövlət idarəçiliyinə dair qərarlarını müstəqil şəkildə müəyyən etmək hüququna malik suveren dövlətdir. Heç bir xarici dövlətin, siyasi-dini mərkəzin və ya ideoloji qurumun Azərbaycan cəmiyyətinə öz siyasi gündəliyini diktə etməyə haqqı yoxdur.
GADTB Azərbaycan Respublikasında hicab və məktəbli geyimi ilə bağlı müzakirələrin xarici siyasi qüvvələr tərəfindən regional qarşıdurmanın alətinə çevrilməsinə qarşı xəbərdarlıq edir. Dini həssaslıqlardan istifadə edərək cəmiyyətdə parçalanma yaratmaq, dövlət institutlarına etimadı sarsıtmaq və Azərbaycanın müstəqil qərarlarını şübhə altına almaq cəhdləri qəbuledilməzdir.
Bu kontekstdə İran İslam Respublikasının dini ideologiyanı xarici siyasətinin təsir vasitəsi kimi istifadə etməsi ilə bağlı narahatlıqlar xüsusi diqqətə layiqdir. Azərbaycan nə İranın teokratik idarəçilik modelidir, nə də dini-siyasi ekstremizmin cəmiyyətə və dövlət institutlarına hakim olduğu bir rejimdir. Azərbaycanın gələcəyi Azərbaycan xalqının iradəsi, milli maraqları və müstəqil dövlətçilik prinsipləri əsasında müəyyən edilməlidir.
İran İslam Respublikasının regional siyasətinə dair mövqeyimiz
GADTB İran İslam Respublikasının regionda dini ideologiya əsasında təsir dairəsini genişləndirməyə yönəlmiş siyasətini tənqid edir. Teokratik idarəçilik, dini-siyasi təzyiq və silahlı qeyri-dövlət qruplaşmalarına dəstək regionda sabitlik, dövlətlərin suverenliyi və xalqların təhlükəsizliyi baxımından ciddi suallar doğurur.
Fatimiyyun, Zeynəbiyyun və digər silahlı qruplar, eləcə də Hizbullah və İraqın Haşd əş-Şəbi strukturları ilə bağlı İranın rolu regional təhlükəsizlik müzakirələrinin mühüm mövzularındandır. Bu təşkilatların hamısının eyni hüquqi statusa malik olduğunu iddia etmədən, onların ayrı-ayrı silahlı qanadları, fəaliyyəti və xarici dəstək əlaqələri konkret faktlar əsasında qiymətləndirilməlidir. GADTB silahlı qruplardan dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilə, siyasi təzyiq və zorakılıq vasitəsi kimi istifadə edilməsinə qarşıdır.
İran hakimiyyətinin dini həmrəylik və məzhəb yaxınlığı ritorikasına baxmayaraq, Azərbaycan xalqının milli maraqları, təhlükəsizliyi və dövlət suverenliyi hər cür ideoloji təbliğatdan üstün tutulmalıdır. Azərbaycan xalqının şiə və ya sünni məzhəbinə mənsub olması onun milli kimliyini, siyasi iradəsini və müstəqil dövlətçilik hüququnu heç bir halda ikinci plana keçirə bilməz.
Ermənistanla İran arasındakı siyasi və iqtisadi münasibətlər də bu kontekstdə Azərbaycanın milli təhlükəsizlik maraqları baxımından şəffaf və faktlara əsaslanan şəkildə müzakirə olunmalıdır. GADTB regionda hər hansı dövlətin Azərbaycan Respublikasının təhlükəsizliyinə qarşı yönəlmiş hərbi əməkdaşlığını və ya təhdid yaradan fəaliyyətini qəbulolunmaz hesab edir. Belə iddialar konkret sübutlarla əsaslandırılmalı və bütün tərəflərdən beynəlxalq hüquqa uyğun davranmaq tələb olunmalıdır.
Milli kimlik, dini azadlıq və siyasi məsuliyyət
GADTB xüsusi olaraq vurğulayır ki, Azərbaycan türklərinin milli kimliyi hər hansı xarici dini-siyasi mərkəzin müəyyən etdiyi çərçivələrlə məhdudlaşdırıla bilməz. Türk xalqının tarixi, dili, mədəniyyəti, milli iradəsi və dövlətçilik ənənələri müstəqil dəyərlərdir.
Dini inanclar insanların şəxsi və ictimai həyatının bir hissəsi ola bilər. Lakin dinin siyasi hakimiyyətin möhkəmləndirilməsi, xarici təsir mexanizmlərinin yaradılması və cəmiyyətlərin ideoloji nəzarət altında saxlanılması üçün vasitəyə çevrilməsi yolverilməzdir.
Biz dini inancından asılı olmayaraq bütün Azərbaycan vətəndaşlarının hüquqlarına hörmətlə yanaşılmasını, məktəblərdə uşaqların təhlükəsizliyinin və bərabər təhsil imkanlarının qorunmasını, dövlət qərarlarının isə hüquqi və demokratik prinsiplər əsasında qəbul edilməsini vacib sayırıq.
GADTB-nin çağırışı
Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi:
1. Azərbaycan Respublikasının suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və müstəqil qərarvermə hüququnu qətiyyətlə dəstəkləyir.
2. Dünyəvi, elmi və müasir təhsil sisteminin inkişafını, məktəblərdə vahid və ədalətli qaydaların tətbiqini müdafiə edir.
3. Hicab və digər dini simvollarla bağlı qərarların hüquqi əsaslara, bərabərlik prinsipinə və uşaqların mənafelərinə uyğun şəkildə tənzimlənməsinin vacibliyini vurğulayır.
4. İran İslam Respublikasının və digər xarici siyasi-dini mərkəzlərin Azərbaycanın daxili siyasətinə təsir göstərmək cəhdlərinə qarşı çıxır.
5. Dini hislərin siyasi manipulyasiya, radikallaşma və regional qarşıdurma məqsədilə istismar edilməsini pisləyir.
6. Region ölkələrini bir-birinin suverenliyinə hörmət etməyə, silahlı qruplardan siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməməyə və münasibətlərini beynəlxalq hüquq əsasında qurmağa çağırır.
GADTB hesab edir ki, güclü dövlətçilik, dünyəvi təhsil, milli şüur və demokratik idarəçilik müasir Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafının mühüm şərtləridir.
Azərbaycan Respublikasının gələcəyi xarici dini-siyasi mərkəzlərin ideoloji maraqları ilə deyil, Azərbaycan xalqının iradəsi, milli mənafeləri və müstəqil dövlətçilik prinsipləri ilə müəyyən edilməlidir.
Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi Azərbaycanın dünyəvi dövlətçilik yolunu, milli suverenliyini və xalqımızın azad, təhlükəsiz və müasir gələcək qurmaq haqqını dəstəkləyir.
Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi (GADTB)
Beynəlxalq əlaqələr və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə rəsmi bəyanat
