GADTB Güney Azərbaycan Demokratik Türk Birliyi
GADTB: Türkiye Gazetesində jurnalist Yılmaz Bilgen tərəfindən yayımlanan hesabatda Türkiyəyə qarşı yüz ilə yaxın tarixə malik olduğu iddia edilən bir geosiyasi planın bu gün həyata keçmə mərhələsinə daxil olduğu irəli sürülür.
Hesabatda qeyd olunur ki, bu plan Osmanlıdan sonrakı dövrdə, xüsusilə Qacarlar dövlətinin süqutu və Pəhləvi rejiminin qurulması sonrası formalaşıb. İddiaya görə, Məhəmmədəli Foruği bu prosesin əsas fiqurlarından biri kimi təqdim olunur və həmin dövrdə formalaşan siyasətlərdə türk kimliyinə qarşı yönəlmiş ideoloji yanaşmaların əsasının qoyulduğu bildirilir.
Məqalədə dil və mədəniyyət siyasətləri çərçivəsində türk dilinin ictimai həyatdan sıxışdırılması, coğrafi adların dəyişdirilməsi və mədəni məhdudiyyətlərin tətbiqi kimi addımların bu strategiyanın bir hissəsi olduğu iddia edilir.
“Kürd divarı” konsepsiyası və coğrafi xətt iddiası
Hesabatda əsas diqqət “kürd divarı” kimi təqdim olunan layihəyə yönəldilir. İddiaya görə, bu konsepsiya İran–Türkiyə sərhədi boyunca kürd əhali zolağının formalaşdırılması və bunun vasitəsilə Urmiyadan Mosul və Kərkük istiqamətində uzanan bir “korridor”un yaradılmasını nəzərdə tutur. Məqsəd kimi bölgədə türk əhali ilə Türkiyə arasındakı coğrafi və demoqrafik əlaqələrin zəiflədilməsi göstərilir.
Ekoloji və iqtisadi faktorlarla bağlı iddialar
Məqalədə həmçinin ekoloji və iqtisadi addımların da bu strategiyanın tərkib hissəsi kimi təqdim edildiyi vurğulanır. Xüsusilə Urmiya gölünün quruması, su resurslarının azalması və bunun nəticəsində bölgədə miqrasiyanın artması demoqrafik dəyişiklik aləti kimi şərh olunur.
İqtisadi sahədə isə bəzi mədənlərin, o cümlədən Zərşuran və Ağdərə kimi yataqların müəyyən şəbəkələrə verildiyi, qeyri-rəsmi iqtisadi fəaliyyətlərin genişləndiyi iddia edilir. Bu kontekstdə Naci Şərifi Zindəşti kimi şəxslərin adı çəkilir.
Təhlükəsizlik mərhələsi və regional risklər
Hesabatda bildirilir ki, layihə hazırda təhlükəsizlik və hərbi mərhələyə keçib. İddiaya görə, bölgədə PKK, Peşmərgə və digər silahlı qrupların rolu artmaqdadır, həmçinin ABŞ-ın bu qüvvələrə arxalandığı iddia olunur.
Eyni zamanda, Həşdi Şəbi ilə digər silahlı qruplar arasında mümkün toqquşma ssenarilərinin də gündəmə gəldiyi və bunun regionda yeni genişmiqyaslı qeyri-sabitlik yarada biləcəyi qeyd olunur.
Sonda vurğulanır ki, sözügedən hesabatda təqdim olunan fikirlər və iddialar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib və rəsmi qurumlar tərəfindən bu barədə hər hansı açıqlama verilməyib.
