ادتاج اتحادیه دمکراتیک ترک آذربایجان جنوبی
گادتب: رسانهها و چهرههای نزدیک به جمهوری اسلامی در روزهای اخیر بار دیگر به آسیبپذیری کابلهای ارتباطی کف دریا در تنگه هرمز اشاره کردهاند؛ کابلهایی که بخش مهمی از پیوند دیجیتال کشورهای خلیج فارس با آسیا، اروپا و دیگر مسیرهای جهانی را برقرار میکنند. در یکی از این پیامها ادعا شده است که اگر این کابلها آسیب ببینند، تعمیر آنها ممکن است روزها طول بکشد و در این مدت اینترنت، بانکداری، بورس و اقتصاد دیجیتال منطقه با اختلال روبهرو شود.
بررسی تهدید
اصل موضوع، واقعی و از نظر امنیت زیرساختی مهم است. گزارشها نشان میدهد چند مسیر مهم فیبر نوری از بستر تنگه هرمز عبور میکنند و این مسیر آبی، افزون بر نفت و گاز، به یکی از گلوگاههای ارتباطات دیجیتال منطقه نیز تبدیل شده است. خبرگزاری رویترز نوشته است که کابلهای زیردریایی حدود نودونه درصد ترافیک اینترنت جهانی را جابهجا میکنند و آسیب به آنها در شرایط جنگی میتواند باعث کندی اینترنت، اختلال در خدمات ابری، تأخیر در تراکنشهای مالی و دشواری در تعمیر شود.
ادعای اغراق آمیز
با این حال، ادعای فروپاشی کامل اینترنت و اقتصاد دیجیتال منطقه اغراقآمیز است. آسیب به کابلهای کف دریا میتواند خسارتبار باشد، اما به معنای خاموشی کامل ارتباطات نیست. کشورها معمولاً مسیرهای پشتیبان زمینی، دریایی و ماهوارهای دارند و در شرایط بحران، ترافیک حیاتی را اولویتبندی میکنند. به همین دلیل، اثر محتمل چنین حملهای بیشتر به شکل کندی، اختلال، افزایش هزینه و فشار بر شبکههای جایگزین ظاهر میشود، نه نابودی کامل شبکه.
دلیلی دیگر بر ضرورت حذف رژیم
اهمیت سیاسی این تهدید در جای دیگری است. جمهوری اسلامی نشان داده است که هر چیزی را که بتواند به ابزار فشار تبدیل کند، به گروگان میگیرد: شهروندان خارجی، کشتیرانی، نفت، امنیت منطقهای، تنگه هرمز، پهپادها و موشکها، و اکنون حتی زیرساختهای دیجیتال. پیام اصلی این تهدید آن است که تهران میخواهد به طرفهای مقابل بگوید اگر زیر فشار قرار گیرد، فقط صادرات نفت یا امنیت کشتیها را تهدید نمیکند، بلکه میتواند زندگی دیجیتال و اقتصاد منطقه را نیز وارد محاسبات بحران کند.
کارت ماهواره در برابر کارت رژیم
اما این کارت فشار، محدودیت جدی دارد. سامانههای ماهوارهای نمیتوانند جایگزین کامل کابلهای زیردریایی شوند، اما میتوانند از توقف کامل ارتباطات جلوگیری کنند. در صورت آسیب به کابلها، ماهوارهها میتوانند ارتباطات حیاتی دولتها، بانکهای مرکزی، بنادر، فرودگاهها، شرکتهای انرژی، مراکز امدادی و بخشی از خدمات مالی را زنده نگه دارند. رویترز نیز تأکید کرده است که جایگزینهایی مانند ماهواره از نظر هزینه و ظرفیت برای جایگزینی کامل کابلها کافی نیستند، اما همین ظرفیت پشتیبان باعث میشود تهدید جمهوری اسلامی به قطع کامل اینترنت، اعتبار مطلق نداشته باشد.
به بیان دیگر، ماهوارهها اجازه نمیدهند تهران از تهدید قطع کابلها بهعنوان یک کارت تعیینکننده در مذاکره استفاده کند. این تهدید میتواند هزینه و اختلال ایجاد کند، اما نمیتواند جهان یا حتی منطقه را بهطور کامل از ارتباط دیجیتال محروم کند. همچنین هرگونه اقدام عمدی علیه کابلهای زیردریایی در تنگه هرمز، بهویژه در شرایط نظارت شدید نظامی، میتواند واکنش سخت بینالمللی به دنبال داشته باشد. روزنامه گاردین نیز به نقل از کارشناسان نوشته است که چنین اقدامی برای ایران از نظر عملیاتی بسیار پرخطر و از نظر سیاسی پرهزینه خواهد بود.
بنابراین، تهدید کابلهای تنگه هرمز را باید جدی گرفت، اما نباید آن را شکستناپذیر یا تعیینکننده دانست. جمهوری اسلامی میکوشد با تبدیل زیرساختهای منطقه به گروگان، قدرت چانهزنی خود را افزایش دهد؛ اما وجود مسیرهای جایگزین، بهویژه ارتباطات ماهوارهای اضطراری، این تهدید را از یک سلاح قطعی به ابزاری برای فشار روانی و اختلال محدود تبدیل میکند.
